Mẹ sau sinh mổ cần lưu ý gì để phục hồi thể chất nhanh chóng?

Trả lời: 

Để phục hồi thể chất sau sinh mổ, bạn nên tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ về cách sử dụng thuốc, cách vận động đi lại sau sinh. Bạn đừng ngại ngần nói với bác sĩ những vấn đề mình gặp phải. Ví dụ: sử dụng thuốc giảm đau nhưng vẫn cảm thấy đau quá; hoặc thấy hơi ngứa thì có thể do bạn bị dị ứng với một loại thuốc giảm đau, để bác sĩ có thể nghiên cứu và đổi thuốc cho bạn. 

Nếu trong ngày đầu, bạn cảm thấy khó khăn để di chuyển, hãy tìm đến sự giúp đỡ của y tá, người thân trong gia đình để họ dìu bạn đi hoặc giúp bạn chuyển đổi tư thế một cách dễ dàng hơn. Nếu không thể đi lại quá nhiều, bạn có thể sử dụng tất chống co giãn tĩnh mạch, để giảm biến chứng nguy hiểm về cục máu đông sau sinh. Chúng ta không nên đi cầu thang mà nên đi đường bằng phẳng. Nếu ở nhà lầu, phải đi lên đi xuống các tầng thì bạn nên nhờ người thân trong gia đình mang đồ ăn thức uống, vật dụng cần thiết lên trên phòng của bạn và em bé.

Về phần chăm sóc vết thương, bạn cần làm theo sự hướng dẫn của bác sĩ. Nếu muốn, bạn có thể tắm nhanh nhưng không ngâm bồn. Các mẹ cần thăm khám để đảm bảo rằng không có vấn đề gì về vết mổ, hay không có biến chứng gì từ việc sinh mổ.

Ngoài những lưu ý trên, bạn cần duy trì chế độ dinh dưỡng lành mạnh, đầy đủ để cơ thể phục hồi, hạn chế tình trạng táo bón sau sinh mổ.

Mẹ sau sinh mổ thường trải qua những khó khăn về tâm lý. Vậy người mẹ có thể làm gì để cải thiện khía cạnh tinh thần sau trải nghiệm này?

Trả lời:

Nhiều người mẹ ban đầu mong muốn sinh qua âm đạo nhưng cuối cùng phải mổ do cấp cứu hoặc chỉ định y tế thường bị ảnh hưởng lớn về mặt tinh thần ở thời điểm mới sinh và một thời gian sau. Nhất là khi phải đối diện với những câu hỏi từ mọi người xung quanh, tinh thần của người mẹ có thể càng đi xuống. Có mẹ còn miêu tả quá trình sinh mổ cấp cứu giống như việc “chuẩn bị một chuyến du lịch đến bãi biển xinh đẹp nhưng cuối cùng của lại bị đưa đến Bắc Cực”.

Vì thế, tôi mong bạn hiểu rằng cho dù chuyện gì xảy ra, bạn cũng không hề có lỗi. Mọi quyết định đưa ra để đảm bảo an toàn nhất cho cả bạn và con ở thời điểm ấy.

Thế nên, điều bạn nên làm là chấp nhận, không đổ lỗi cho bản thân, nhìn về phía trước thay vì quay lại quá khứ để hỏi là tại sao khi đó mình không làm như vậy, không đưa ra một quyết định khác hay tại sao chuyện này lại xảy đến với mình?

Thêm vào đó, để vượt qua trải nghiệm không mấy dễ dàng này, bạn có thể trò chuyện với người thân, bạn bè, bác sĩ,... về cảm giác của bạn, nhất là các cảm giác tiêu cực bởi việc nói ra được sẽ giúp giải tỏa nhiều về mặt tâm lý. Bạn cũng có thể tham gia cộng đồng của những người mẹ như cộng đồng Mom Village để giãi bày tâm sự. Cùng với Dương và nhiều mẹ khác, tôi luôn ở đây sẵn sàng đồng hành, hỗ trợ bạn trên hành trình làm mẹ.

Ngoài ra, bạn cũng cần làm quen dần với cơ thể sau sinh của mình và học cách chấp nhận nó. Dù sinh thường hay sinh mổ, cơ thể sau sinh của người mẹ chắc chắn sẽ khác với cơ thể trước khi sinh. Bạn sẽ cần thời gian để phục hồi, lấy lại sắc hồng của mình bằng cách lên kế hoạch chi tiết và kiên trì thực hiện. 

Việc tiêm tủy sống khi mổ có gây nhiều biến chứng, tác dụng phụ, ảnh hưởng đến sự phục hồi sau sinh không? Có cách nào để hạn chế các vấn đề này?

Trả lời:

Tác động của việc gây tê tủy sống đến mẹ sau sinh thường phụ thuộc hai yếu tố:

Thứ nhất là thuốc. Mỗi cơ thể có phản ứng với các thuốc gây tê, gây mê khác nhau. Thông thường, tác dụng phụ của các loại thuốc này sẽ biến mất sau khoảng 2 ngày và không ảnh hưởng nhiều đến mẹ và bé. Chúng ta cần thảo luận với bác sĩ về vấn đề sức khỏe trước và trong quá trình mang thai để loại bỏ được những tác dụng phụ liên quan đến thuốc gây tê như dị ứng, sốc phản vệ, không đáp ứng thuốc. 

Thứ hai là thao tác của bác sĩ trong quá trình chọc tủy sống. Các sai sót có thể dẫn đến biến chứng, tác dụng phụ. Vì thế bạn nên chọn những bệnh viện lớn, uy tín, đảm bảo  tay nghề của bác sĩ trong việc gây tê tủy sống và xử lý tình huống cấp cứu.

Sau sinh nếu không có vấn đề gì về sức khỏe, vết mổ thì bao lâu nên đi khám?

Trả lời: 

Dù là sinh thường hay sinh mổ thì bạn cũng nên đi khám trong khoảng 1 tháng sau sinh. Nếu có thể, việc đi khám trong vòng từ 7 đến 21 ngày sẽ tốt hơn. Khi khám, bác sĩ sẽ kiểm tra vết mổ xem có bị sưng tấy, nhiễm trùng không, đã liền chưa, có cắt chỉ không (nếu không phải chỉ tự tiêu). Ngoài vết mổ, bác sĩ sẽ xem tình trạng chung của mẹ như đo huyết áp, kiểm tra cơ thể.

Sau lần đi khám đầu tiên sau sinh, mẹ nên đi khám lại thêm lần nữa trong khoảng từ 6 đến 8 tuần sau sinh để đảm bảo cơ thể đã phục hồi. Lúc này, bạn có thể trao đổi với bác sĩ về việc tập luyện phục hồi chức năng, những biện pháp tránh thai và các vấn đề cần lưu ý ở những lần mang thai tiếp theo. 

Hệ miễn dịch cho con có bị ảnh hưởng nhiều sau sinh mổ không? 

Trả lời: 

Khi sinh thường, trẻ thường có hệ miễn dịch tốt vì trong quá trình vượt cạn qua ngả âm đạo, trẻ sẽ tiếp xúc với những vi khuẩn đầu tiên, chính là yếu tố kích hoạt miễn dịch lần đầu cho trẻ. Với những em bé sinh mổ, quá trình này không diễn ra. 

Trong thực tế, rất khó có thể khẳng định rằng bé có hệ miễn dịch hơi kém một chút là do quá trình sinh mổ. Hệ miễn dịch phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố từ dinh dưỡng, ngủ nghỉ, chăm sóc đến việc dùng thuốc cho con trong 3 năm đầu đời, việc con tiếp xúc với các loại virus, vi khuẩn nào trong quá trình trẻ đi học. Thế nên các mẹ đã sinh mổ không cần quá lo lắng. 

Sau sinh mổ bao lâu thì có thể tập các bài tập phục hồi?

Trả lời: 

Trong vòng 24 giờ sau sinh mổ, bạn nên đi lại nhẹ nhàng, để kích hoạt lại các chức năng ruột, bàng quang, hạn chế nguy cơ cục máu đông,.... Tuy nhiên chúng ta không đi lên đi xuống cầu thang trong vòng 2 tuần đầu. 

Để tập luyện lại một bộ môn thể thao, bạn cần đợi cơ thể hồi phục hoàn toàn, vết mổ không có vấn đề gì nên thường là ít nhất 2 tháng sau sinh. Bạn nên có chuyên gia về tập luyện đồng hành trong thời gian đầu. Ngoài các bộ môn như Yoga, Pilates, bạn cũng nên có thêm bài tập cho tầng sinh môn tùy theo mức độ từ nhẹ đến tăng dần, để hạn chế biến chứng do tử cung nặng chèn ép đến các bộ phận cơ thể trong quá trình mang thai.

Sau sinh mổ người mẹ phải làm gì để không bị đau khi đi tiểu? 

Trả lời: 

Dù sinh mổ hay sinh thường, bạn đều có nguy cơ bị đau khi đi tiểu sau sinh. Điều này xuất phát từ việc bàng quang của mẹ bị ảnh hưởng trong quá trình sinh. Với sinh mổ, tác dụng phụ của thuốc gây tê có thể làm ảnh hưởng các cơ phía dưới, gây ra tình trạng giữ lại nước tiểu trong bàng quang khiến mẹ gặp khó khăn khi đi tiểu trong khoảng 2 ngày đầu sau sinh. Ngoài ra, nguyên nhân khác có thể khiến chúng ta bị đau khi đi tiểu là tình trạng táo bón sau sinh. 

Do đó, bạn nên uống nhiều nước để giúp lưu thông hệ thống tiết niệu, giảm tình trạng táo bón. Bạn cũng nên vận động nhẹ nhàng để các cơ quan chức năng phục hồi. Sau sinh mổ, khi bắt đầu có cảm nhận ở chân, bạn có thể đi lại nhẹ nhàng để kích hoạt lại cơ quan tiết niệu, tiêu hóa để đi tiểu dễ dàng hơn. 

Khi đi tiểu, bạn cần chú ý tư thế giúp hạn chế cơn đau là toàn bộ bàn chân phải chạm xuống sàn. Nếu việc này hơi khó khăn khiến bạn bị đau ở vết mổ, bạn có thể lấy một cái ghế thấp rồi đặt chân lên, kê chân để đi tiểu dễ dàng hơn.

Việc bí tiểu thường chỉ diễn ra trong khoảng 2 ngày và cơn đau sẽ giảm dần sau đấy. Nếu mẹ vẫn bị triệu chứng đau buốt trong khoảng thời gian dài thì nên đi khám bởi trong quá trình mang thai, vượt cạn, chăm sóc sau sinh mẹ hoàn toàn có thể bị nhiễm trùng đường tiểu. Nếu thực sự bị nhiễm trùng, bác sĩ sẽ kê cho bạn những loại thuốc phù hợp với mẹ đang cho con bú.

Trên đây là vài câu hỏi liên quan đến quá trình phục hồi sau sinh mổ. Hy vọng với những câu trả lời của tôi, bạn có thể yên tâm phần nào nếu việc sinh mổ có diễn ra, bạn nhé.

- Bà ơi, tôi bị tiểu đường thai kỳ, bác sĩ bảo em bé hơi to, có nguy cơ bị mắc vai nếu sinh thường nên hỏi tôi có muốn mổ chủ động không?

- Cảm giác của bà ở thời điểm này thế nào? Đâu là điều bà mong muốn nhất?

- Tôi thì vẫn thích đẻ thường nhưng nghe bác sĩ nói thế tôi lại thấy lo. Tôi muốn làm sao để đảm bảo an toàn nhất cho con bà ạ? Nên chắc tôi sẽ đẻ mổ. Có điều tôi vẫn băn khoăn lắm.

- Điều gì khiến bà lo lắng như vậy?

- Dù sao cũng là một cuộc phẫu thuật mà, chưa biết thế nào. Còn phục hồi sau đó nữa?

- Vậy mình cùng xem có thể chuẩn bị gì khi quyết định mổ chủ động nhé.

Đa phần mẹ bầu đều muốn sinh con qua ngả âm đạo vì biết rằng đây là hình thức sinh tốt nhất cho cả mẹ và bé ở giai đoạn sau sinh. Tuy nhiên, vì lý do y tế, hình thức này đôi khi không phù hợp hoặc trở nên khó khăn, gây nhiều rủi ro cho em bé. Vì thế, bác sĩ sẽ gợi ý cho mẹ về việc mổ chủ động, nghĩa là giúp em bé chào đời bằng hình thức sinh mổ, có kế hoạch, ngày hẹn trước. Một số lý do phổ biến để bác sĩ đưa ra lời khuyên này bao gồm:

• Bạn từng sinh mổ ở thai kỳ trước đó;

• Vị trí của em bé ở những tuần cuối không phù hợp để đẻ thường như nằm ngang hay chân ở phía dưới nhưng khó có khả năng quay đầu thêm được;

• Nhau tiền đạo;

• Mang thai đôi trong đó em bé ra trước ở vị trí không thuận lợi cho việc sinh thường;

• Mang đa thai từ 3 thai trở lên;

• Em bé quá to, có nguy cơ bị mắc vai khi sinh qua âm đạo.

Việc chọn mổ chủ động trong những trường hợp này ngoài lý do y tế còn giúp mẹ bầu yên tâm hơn, bớt lo lắng, hồi hộp, căng thẳng khi gần đến ngày dự sinh. Tuy nhiên, để loại bỏ những lấn cấn liên quan đến việc sinh mổ cũng như thời gian phục hồi sau đó, mẹ bầu nên có sự chuẩn bị kĩ càng cho việc này bằng cách tạo một bản kế hoạch sinh mổ.

Bản kế hoạch sinh trong trường hợp mổ chủ động

1- Chọn bệnh viện nơi bạn sẽ sinh

Bạn có thể đã nghĩ đến điều này từ trước, khi muốn sinh thường, nhưng trong trường hợp sinh mổ, bạn sẽ muốn tìm hiểu kĩ hơn về quy trình sinh mổ của bệnh viện vì mỗi nơi sẽ có một chính sách khác nhau:

• có cho em bé được da tiếp da với mẹ ngay sau khi chào đời không,

• có ai được vào trong phòng hậu phẫu không,

• có phòng riêng để hồi phục sau mổ không,

• quy trình cho trẻ sơ sinh bú tại thời điểm mới chào đời,

• thời gian lưu trú tại bệnh viện tối thiểu là bao nhiêu,

• bữa ăn ở bệnh viện có được đánh giá cao không;

• có điều dưỡng, nữ hộ sinh riêng để hỗ trợ bạn sau mổ không.

2- Thảo luận với bác sĩ về các loại thuốc được sử dụng trong quá trình mổ

Mọi người thường cho rằng đây là việc của bác sĩ nên bỏ qua. Nhưng trên thực tế, bạn cần phải trao đổi rất kĩ càng vì đẻ mổ khác với đẻ thường ở chỗ chắc chắn sẽ phải dùng một số loại thuốc nhất định như thuốc gây tê, thuốc giảm đau, kháng sinh, thuốc chống đông máu… Thông tin quan trọng nhất mà bạn cần cung cấp cho bác sĩ là bạn có tiền sử dị ứng với thuốc nào không (kháng sinh, paracetamol…), đã từng sử dụng thuốc gây tê bao giờ chưa và có đáp ứng tốt không…

Tốt nhất là bạn nên có một buổi gặp riêng với bác sĩ phụ trách mổ từ 1-2 tuần trước ngày mổ dự tính để trao đổi về chủ đề này.

3- Chọn người hỗ trợ trong và sau mổ

Hãy nhớ rằng thời gian phục hồi sau sinh mổ thường lâu hơn sau sinh thường, với nhiều nguy cơ, biến chứng có thể xảy đến hơn. Vì thế, bạn sẽ cần nghỉ ngơi nhiều hơn để hạn chế các rủi ro. Do đó, bạn sẽ cần đặt ra các câu hỏi xem ai sẽ hỗ trợ bạn trong khoảng thời gian này, từ việc chăm sóc em bé, làm việc nhà, hỗ trợ bạn tập đi và phục hồi. Những người này có thể là người thân trong gia đình, bạn bè, nhưng cũng có thể bao gồm cả chuyên gia y tế.

4- Tìm hiểu về quy trình sinh mổ

Đễ dễ dàng đặt câu hỏi cho bác sĩ, bạn nên tự tìm hiểu về quy trình sinh mổ nói chung. Thông thường, quy trình này sẽ gồm các bước cơ bản như sau:

• Gây tê nửa dưới bằng hình thức gây tê màng cứng hoặc gây tê tủy sống hoặc kết hợp cả hai. Thông thường gây tê tủy sống sẽ được ưu tiên hơn vì tác dụng thuốc khá nhanh. Việc gây mê toàn thân rất hiếm khi được lựa chọn trong quá trình mổ chủ động.

• Đặt ống xông dẫn nước tiểu ra ngoài. Ống này sẽ được tháo ra vào ngày hôm sau của ca mổ.

• Em bé được đưa ra ngoài trong khoảng 10 phút đầu tiên kể từ khi bắt đầu mổ. Bạn cần quan tâm xem khi em bé chào đời, có được da tiếp da với mẹ không hay sẽ được mang đi kiểm tra sức khỏe luôn rồi mới đưa lại cho người nhà.

• Khâu vết mổ.

• Mẹ được đưa vào phòng hồi sức sau mổ.

5- Lập bản kế hoạch phục hồi sau mổ

Sau sinh mổ, bạn sẽ cần một khoảng thời gian nhất định để vết mổ liền lại, phục hồi thể chất cũng như tinh thần. Vì thế, bạn cần chuẩn bị một bản kế hoạch phục hồi cho mẹ sau sinh, đặc biệt là với trường hợp sinh mổ, ở các khía cạnh:

• Chế độ dinh dưỡng;

• Thời điểm tập luyện để phục hồi;

• Vật dụng hỗ trợ;

• Hình thức nuôi con;

• Người hỗ trợ sau sinh.

Để giúp bạn hình dung rõ hơn về việc phục hồi sau sinh mổ, tôi có tổ chức một buổi Webinar (miễn phí) trong cộng đồng Mom Village vào sáng thứ 4 tới, ngày 3/4/2024. Nếu bạn quan tâm đến chủ đề này, hãy đăng ký ngay hôm nay nhé.

Tôi hi vọng với những thông tin phía trên, bạn sẽ có được sự chuẩn bị kỹ càng khi quyết định mổ chủ động nhé.

Chúc bạn cuối tuần vui vẻ.

------------

Tài liệu tham khảo:

1. Caesarean birth: planned & unplanned | Raising Children Network

2. Creating Your C-Section Birth Plan | WonderBaby.org

3. Having a caesarean: what to expect | Labour & birth, Different types of birth articles & support | NCT

4. Writing a caesarean birth plan | BabyCentre

5. https://www.babycentre.co.uk/a539020/recovery-after-a-caesarean-birth

Thực tế, mẹ bầu có thể tiếp tục các công việc liên quan đến dọn dẹp nhà cửa nhưng cần tránh là lưu ý một số điểm dưới đây.

Những thứ nên tránh khi dọn nhà

1. Tiếp xúc với chất tẩy rửa mạnh

Trong các chất tẩy rửa mạnh thường chứa một số thành phần có hại cho sức khỏe, dễ gây kích ứng như Ete glycol, Phthalates… Các chất này có thể gây sẩy thai hoặc tăng nguy cơ dị tật ở thai nhi.

Ngoài ra, các chất tẩy rửa dạng xịt, phun sương cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh hen suyễn và các vấn đề hô hấp khác nên bạn cần tránh sử dụng chúng.

2. Di chuyển, nâng vác vật nặng

Khi mang thai, các mô liên kết và dây chằng được nới lỏng hơn. Vì thế, khi di chuyển, mang vác vật nặng, bạn sẽ dễ bị căng cơ và chấn thương.

Mẹ bầu cũng có trọng tâm thay đổi do bụng càng ngày càng to, vì thế bạn dễ bị mất thăng bằng và bị ngã trong quá trình chuyển đồ.

3. Vệ sinh cho mèo

Trong phân mèo thường chứa kí sinh trùng toxoplasmosis. Nếu bạn chưa từng nhiễm kí sinh trùng này trong đời thì cần tránh mắc phải trong thai kỳ vì bệnh do kí sinh trùng này gây ra có thể dẫn đến sẩy thai hoặc di tật bẩm sinh cho em bé.

4. Sơn nhà cửa

Cho đến nay, tác hại của sơn đến thai kỳ vẫn chưa thực sự rõ ràng. Tuy nhiên, hầu hết sơn đều chứa dung môi bay hơi nên có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe khi hít phải quá nhiều.

5. Sử dụng bình xịt côn trùng

Các loại xịt gián và kiến sẽ không quá rủi ro nếu sử dụng ít, nhưng vì tác động của các thành phần này đến thai kỳ và trẻ nhỏ còn chưa rõ ràng nên nếu tránh được thì tốt hơn. Thay vì sử dụng thuốc xịt, bạn có thể sử dụng mồi hoặc các sản phẩm khác không có khả năng hít phải.

6. Leo trèo và các công việc cần giữ thăng bằng

Bạn nên hạn chế các việc dọn dẹp đòi hỏi bạn phải leo trèo, đi lên đi xuống cầu thang, đứng lên thang hay lên ghế. Lúc này, cân nặng của bạn đã tăng lên, trọng tâm thay đổi nên bạn dễ bị mấtt thăng bằng và ngã.

7. Hút bụi, lau sàn

Việc di chuyển máy hút bụi, đứng lên, cúi xuống nhiều lần thường khiến bạn mệt mỏi, đau lưng. Chưa kể, túi lọc, bộ lọc của máy hút bụi thường chứa nhiều bụi, tóc, bào tử nên nếu phải thay, vệ sinh các bộ phận này, bạn có nguy cơ cao bị kích ứng mắt và đường hô hấp.

Một số lưu ý để đảm bảo an toàn khi dọn nhà

• Đảm bảo không gian thoáng khí: Trong quá trình dọn dẹp nhà cửa, sẽ có nhiều bụi, virus, vi khuẩn và hóa chất bay trong không khí. Vì thế, bạn nên mở cửa sổ to để tăng cường lưu thông không khí. Nếu phòng bạn dọn dẹp không có cửa sổ, hãy bật quạt và mở cửa phòng.

• Trang bị đầy đủ cho bản thân: hãy đảm bảo bạn được trang bị đầy đủ găng tay, khẩu trang hay quần áo bảo hộ cần thiết để tránh hít hay tiếp xúc với các loại hóa chất, bụi và vi khuẩn phát tán trong quá trình dọn dẹp.  

• Sử dụng hóa chất đúng cách: Bạn cần lưu ý rằng nhiều loại hóa chất không tốt cho phụ nữ có thai vì có thế ảnh hưởng đến thai nhi trong bụng. Do đó, trước khi sử dụng, hãy đọc kỹ nhãn mác để biết loại mình dùng có an toàn không. Bạn nên hạn chế sử dụng các hóa chất dạng xịt, phun sương vì chúng sẽ phát tán trong không khí và bạn có nguy cơ hít phải. Ngoài ra, bạn cũng không nên tự động kết hợp các loại hóa chất khác nhau vì điều này vô cùng nguy hiểm. Ví dụ: bạn không nên kết hợp ammoniac với các chất tẩy trắng vì có thể tạo ra khí độc và bạn dễ hít phải.

• Ưu tiên các sản phẩm tự nhiên: Lựa chọn các sản phẩm tự nhiên, lành tính, ít độc hại, để lau chùi như giấm, muối nở (baking soda), acid boric, bồ hòn…

• Động tác, tư thế phù hợp: Bạn nên tránh các tư thế khó như với cao, hay buộc bạn phải đứng lên ngồi xuống nhiều lần do khả năng giữ thăng bằng của mẹ bầu thường kém hoặc bạn cũng dễ bị hạ huyết áp khi thay đổi tư thế đột ngột. Nếu phải bê đồ ở dưới đất lên, hãy ngồi xuống rồi nhấc lên thay vì cúi xuống để tránh bị đau lưng.

• Không làm quá sức: Bạn thường có rất nhiều việc phải làm khi dọn dẹp, và đôi khi thời gian này kéo dài khiến bạn mệt mỏi. Do đó, bạn không nên cố quá, hãy dừng lại khi bắt đầu cảm thấy mệt hoặc có biểu hiện hoa mắt, chóng mặt. Bạn đừng ngại nhờ đến sự giúp đỡ của những người xung quanh để giúp công việc dọn dẹp diễn ra nhanh chóng và dễ dàng hơn.

• Rửa tay, tắm rửa sạch sẽ sau khi dọn xong: để rửa trôi hết các loại bụi bẩn, hóa chất, vi khuẩn, virus trên tay và cơ thể, đặc biệt trước bị bạn nấu nướng và ăn uống.

Bạn thân mến, dọn dẹp nhà cửa không phải là việc xấu, cần phải kiêng hoàn toàn khi mang thai, mà ngược lại, công việc này khiến bạn trở nên năng động hơn, thay vì chỉ ngồi một chỗ trong suốt thai kỳ. Vì thế, bạn vẫn có thể làm nhưng cần đảm các điều như tôi đã chia sẻ ở trên.

Mong rằng những ngày cuối năm này, bạn không quá bận rộn với việc dọn dẹp, nấu nướng mà có thể dành thời gian để chăm sóc bản thân và đón Tết.

Hẹn gặp bạn trong năm Giáp Thìn nhé.

------------

Tài liệu tham khảo:

1. https://americanpregnancy.org/healthy-pregnancy/is-it-safe/cleaning-and-pregnancy/

2. https://www.flushinghospital.org/newsletter/pregnancy-and-cleaning-what-are-the-dangers/

3. https://www.babycentre.co.uk/x536421/is-it-safe-to-use-cleaning-products-during-pregnancy

4. https://www.parents.com/pregnancy/my-body/can-i-still-clean-the-house-while-pregnant/

5. https://www.webmd.com/baby/pregnant-with-housework-to-do

6. https://parenting.firstcry.com/articles/household-work-during-pregnancy-what-to-do-what-to-avoid/

Những cảm giác như vậy kéo đến đôi khi không phải do bạn không được ai quan tâm, mà vì bạn đang lo lắng quá về những thứ đang và sắp diễn ra trên hành trình làm mẹ của mình. Bạn muốn tự giải quyết tất cả, tự vượt qua vì ngại tìm đến sợ giúp đỡ của người khác do sợ bị phán xét hay làm phiền người khác.

Nhưng bạn có biết từ khi mang thai đến sau sinh là giai đoạn dài đầy thử thách đối với người phụ nữ. Đương nhiên, bạn vẫn có thể vượt qua được một mình, nhưng sẽ nhẹ nhàng và dễ dàng hơn biết mấy nếu có sự hỗ trợ, đồng hành của những người mà bạn có thể tin tưởng hay cho bạn cảm giác an toàn. Vậy hãy nghĩ xem, những người đó là ai?

1- Chuyên gia

Chuyên gia là những người có chuyên môn trong lĩnh vực sức khỏe thể chất và tâm lý. Tùy từng cấp độ chuyên môn, họ có thể cung cấp cho bạn những kiến thức chuyên sâu, chăm sóc trực tiếp hay kê thuốc trong trường hợp cần thiết. Với mẹ sau sinh, những chuyên gia sau có thể hỗ trợ tốt nhất:

• Bác sĩ sản phụ khoa: bác sĩ thăm khám trực tiếp để đánh giá tình trạng sức khỏe của bạn, từ đó đưa ra những lời khuyên về việc chăm sóc, điều trị và kê thuốc (nếu có). Một số thủ thuật liên quan đến phụ khoa và tránh thai cũng cần được thực hiện bởi bác sĩ sản.

• Nữ hộ sinh: những người có bằng (chứng chỉ) hộ sinh, có thể khám sơ bộ tình trạng của bạn, hướng dẫn bạn một số cách chăm sóc bản thân và em bé, cung cấp các bài tập phục hồi tầng sinh môn…

• Chuyên gia hỗ trợ mẹ bầu và sau sinh (Doulas): đưa ra cho bạn những chỉ dẫn, công cụ và đồng hành trong quá trình vượt cạn và sau sinh.

• Nhà trị liệu hoặc chuyên gia tư vấn: Những người được đào tạo để cung cấp liệu pháp trò chuyện và định hướng điều trị tùy thuộc vấn đề của bạn.

• Chuyên gia tâm lý: Những người chuyên về sức khỏe tâm thần, có thể đưa cho bạn liệu pháp nhận thức hành vi nhằm giải quyết các vấn đề tâm lý.

• Bác sĩ tâm thần: bác sĩ chuyên khoa về tâm thần, có thể cung cấp các liệu pháp điều trị liên quan đến các bệnh lý về tâm thần (trầm cảm, lo âu…) và nếu cần, sẽ kê thuốc cho bạn.

2- Nửa kia

Nửa kia luôn đóng vai trò rất quan trọng trong việc hỗ trợ bạn suốt thai kỳ và sau sinh. Sau khi em bé ra đời, nửa kia sẽ hỗ trợ bạn trong việc chăm con như trông con cho bạn nghỉ ngơi, cho con ăn, dỗ con ngủ… Họ là người sống chung với bạn, có thể nhận ra những triệu chứng, vấn đề liên quan đến tinh thần của bạn trước khi bạn nhận ra, và gợi ý cho bạn về việc đi khám.

Tuy nhiên, bạn cũng cần nhớ rằng thai kỳ và sau sinh cũng là giai đoạn đầy thử thách khi các cặp vợ chồng phải đối mặt với nhiều thay đổi ở hiện tại và tương lai như biến đổi tâm sinh lý ở người phụ nữ, sắp xếp lại công việc, nhà cửa sao cho phù hợp với em bé, đời sống chăn gối bị giảm thiểu… Vì thế, bạn và nửa kia nên trò chuyện với nhau để có sự thấu hiểu từ cả hai phía và để người ấy có thể giúp bạn được tốt nhất theo cách mà bạn mong muốn.

3- Cộng đồng

Không chỉ các chuyên gia hoặc người thân mới có thể giúp bạn và cho bạn lời khuyên mà bạn  có thể nhận được sự giúp đỡ từ những người xung quanh hoặc từ những cộng đồng chất lượng chuyên hỗ trợ những người mẹ sau sinh (Ví dụ: Mom Village - Nuôi dưỡng người mẹ mới).

Họ có thể là những người bạn mà bạn cảm thấy tưởng, cũng có thể là những người mẹ chưa quen biết nhưng có con cùng độ tuổi với bạn. Họ sẽ dễ đồng cảm với bạn và đưa ra một số lời khuyên thực tế và hữu ích dành cho bạn.

Do đó, hãy liệt kê những người có thể giúp bạn nhé!

Bạn thân mến, là một chuyên gia tư vấn sức khỏe thai kỳ, tôi luôn mong muốn đồng hành với bạn theo nhiều cách khác nhau. Đó là lý do mà tôi tạo ra cuốn workbook “Embracing the 4^th trimester – Bản kế hoạch, chăm sóc phục hồi cho mẹ sau sinh” để hỗ trợ những người mẹ mới. Bạn có thể tiếp tục đăng ký đến hết ngày 16/1 để nhận được workboook .

Chúc bạn chủ nhật vui vẻ!

Chi.

Thực tế, mỗi người mẹ sẽ phải đối mặt với những vấn đề khác nhau sau khi sinh con, tùy thuộc vào hoàn cảnh gia đình, môi trường sống, điều kiện cá nhân. Tuy nhiên, sẽ luôn có những điểm chung mà gần như người mẹ sau sinh nào cũng gặp phải.

1- Khía cạnh sinh lý

Sau thai kỳ, người mẹ lại một lần nữa đối mặt với những biến đổi lớn trên cơ thể. Ngay lập tức, sau khi sinh con, tử cung bắt đầu co lại, giảm thể tích. Tử cung sẽ giảm đường kính khoảng 1 cm mỗi ngày và sau mười ngày, sẽ không thể sờ thấy được nữa. Việc co thắt tử cung sẽ giúp các mạch máu co lại, giúp giảm chảy máu. Sản dịch sẽ rất nhiều trong 2-3 ngày đầu, sau đó giảm dần với lượng máu ra giống như trong kỳ kinh nguyệt. Thông thường, sản dịch sẽ hết sau khoảng 3-4 tuần. Với những phụ nữ đã từng sinh con, các cơn co thắt thường đau hơn, với lượng máu chảy nhiều hơn. Ở những phụ nữ cho con bú, các cơn co thắt cũng rõ ràng hơn mỗi khi mẹ cho bé bú, nên có thể sẽ cần dùng thêm thuốc giảm đau. Nếu bị rách hay rạch tầng sinh môn, mẹ cũng sẽ cảm thấy đau và khó đại tiểu tiện trong vài ngày, thậm chí vài tuần sau sinh. Chu kỳ kinh nguyệt sẽ quay trở lại sau 4-6 tuần nếu mẹ không cho con bú, hoặc nhiều tháng sau nếu mẹ cho bé bú sữa. Có một số trường hợp, kinh nguyệt chỉ trở lại bình thường khi mẹ cai sữa cho bé.

Tại thời điểm sinh con, sau khi nhau thai được đẩy ra ngoài, não sẽ kích thích cơ thể tiết ra prolactine, hormone phụ trách việc sản xuất sữa trong cơ thể mẹ. Sau 2-3 ngày, sữa bắt đầu về, mẹ sẽ thấy ngực mình sưng lên và căng cứng. Với những mẹ đẻ mổ, sữa có thể về chậm hơn một ngày. Nếu mẹ tiếp tục cho trẻ bú, sữa sẽ được sản xuất ra liên tục. Ngược lại, nếu mẹ quyết định không cho trẻ bú sữa, sau một thời gian, có thể sẽ ngừng sản xuất sữa.

Sau khi sinh, hệ thống tiết niệu của mẹ cũng sẽ bị ảnh hưởng. Nếu mẹ sinh con qua đường âm đạo, đầu của trẻ sẽ tác động nhiều lực lên bàng quang, ống dẫn nước tiểu cũng như các cơ kiểm soát việc tiểu tiện. Điều này sẽ khiến mẹ cảm thấy đau hay rát khi đi tiểu trong những ngày đầu sau ca sinh nở. Bên cạnh đó, các cơ xương chậu cũng chịu tác động từ trọng lượng của thai nhi trong thời gian dài khiến mẹ có thể gặp vấn đề tiểu tiện không tự chủ, hay còn gọi là són tiểu.

Cơ quan tiêu hóa cũng chịu ảnh hưởng từ quá trình vượt cạn. Vài ngày sau sinh, nhu động ruột thường giảm do các cơ bụng bị kéo dãn trong thời gian dài, hoặc dưới tác động của thuốc giảm đau hay từ ca sinh mổ, hay do dạ dày bị rỗng trong suốt quá trình sinh con. Vì thế, phụ nữ sau sinh có thể bị táo bón, đầy hơi trướng khí trong ruột, khiến tình trạng đại tiện trở nên khó khăn. Bên cạnh đó, việc chảy máu âm đạo cùng với việc đau do các vết rách/rạch khiến nhiều mẹ sợ đi đại tiện trong những ngày đầu tiên. Ngoài ra, tương tự như tình trạng tiểu không tự chủ, phụ nữ sau sinh cũng có thể gặp phải tình trạng són phân.

2- Khía cạnh tâm lý

Diễn biến cảm xúc và tinh thần của phụ nữ sau sinh cũng cần được quan tâm bên cạnh yếu tố thể chất. Buồn bã và choáng ngợp là những cảm xúc thường xuất hiện ở mẹ vài ngày sau khi trải qua quá trình vượt cạn. Đây là những cảm xúc hết sức bình thường, được gây ra bởi sự thay đổi hormone sau sinh. 8 trên 10 phụ nữ mới sinh trải qua những cảm xúc này. Nhiều phụ nữ cảm thấy lo lắng, buồn bã, thất vọng. Thông thường, những cảm xúc này sẽ biến mất sau 1-2 tuần. Tuy nhiên, ở một số người, những cảm xúc này lại không hề mất đi mà tăng lên, dẫn đến hội chứng “Trầm cảm sau sinh”. Hội chứng này thường chỉ kéo dài trong 1-3 tuần, nhưng ở một số người, có thể diễn ra trong vòng 1 năm sau sinh.

3- Khía cạnh xã hội

Sau khi sinh, người mẹ thường chịu nhiều tác động từ những người xung quanh. Việc cân bằng giữa nhu cầu của bản thân và em bé là một thử thách với người mẹ. Đôi khi, thử thách này trở nên khó khăn hơn bởi những áp lực đến từ sự trông đợi, kỳ vọng của gia đình và bạn bè đối với vai trò của người mẹ trong việc chăm sóc con.

Những quan niệm xưa cũ liên quan đến việc ở cữ bao gồm ăn uống, kiêng khem khiến mẹ cảm thấy không thoải mái. Quá nhiều người đến thăm nom, hỏi han cũng khiến bạn và em bé không có thời gian nghỉ ngơi.

Đôi khi, việc cho con bú diễn ra không được suôn sẻ, như ý khiến người mẹ nhận về vô số những chê trách, chỉ trích từ những người xung quanh. Em bé không hợp tác với mẹ, thường cáu gắt, khó chịu, khóc nhiều cũng sẽ khiến mẹ mệt mỏi cả thể chất và tinh thần.

Tuy nhiên, bạn cần nhớ rằng những điều bạn phải đối mặt phía trên, dù là thể chất, tâm thần hay tác động từ xã hội chỉ là những sắc màu trầm lắng của giai đoạn sau sinh. Sẽ luôn có những sắc màu tươi sáng khi bạn được ôm ấp con và nhìn thấy con lớn lên từng ngày. Vì thế, đừng lo lắng quá nhiều, mọi khó khăn rồi cũng sẽ qua và bạn sẽ ổn thôi. Hãy cứ yên tâm nhé!

------------

Tài liệu tham khảo:

1. American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG). (2021). Your Pregnancy and Childbirth: Month to Month (Seventh ed.). ACOG.

2. Biswas, C. (2017). L’encyclopédie Larousse de la grossesse. Larousse.

3. College National des Gynécologues et Obstétriciens Français (CNGOF), Evrard, N., & Hédon, B. (2020). Le grand livre de ma grossesse - Édition 2021–2022. EYROLLES.

4. NHS. (n.d.). Your post-pregnancy body. nhs.uk. https://www.nhs.uk/conditions/baby/support-and-services/your-post-pregnancy-body/

“Chị ơi, em muốn đẻ thường nhưng em sợ đến lúc đấy khó đẻ, bác sĩ dùng forcep sẽ nguy hiểm cho con. Hay em xin đẻ mổ chủ động cho yên tâm hả chị?”.

Câu hỏi của khách hàng này cũng từng là một trong những nỗi lo của tôi lúc cận ngày sinh. Tôi cũng tự hỏi rằng nếu bác sĩ đưa ra lựa chọn, mổ cấp cứu hay dùng dụng cụ hỗ trợ, rạch chủ động hay để rách tự nhiên, tôi sẽ chọn gì? Vì lo lắng như vậy, nên tôi đã đi tìm hiểu hết các phương pháp này trước khi viết ra một bản kế hoạch sinh con.

Thông thường, các kĩ thuật hỗ trợ sinh được sử dụng khi cần thiết để hạn chế đẻ mổ cấp cứu. Đa phần, các kĩ thuật này được đánh giá là an toàn dù có tiềm ẩn những rủi ro nhỏ. Trong bản tin này, tôi sẽ giới thiệu cho bạn một số thông tin cơ bản liên quan đến từng kĩ thuật.

Các kĩ thuật hỗ trợ sinh sản

1. Ventouse

Ventouse hay còn được gọi là cốc hút chân không, được dùng để gắn vào đầu em bé và hút ra. Trung bình cứ 100 ca sinh thì có 4 ca sử dụng ventouse để hỗ trợ sinh.

Chiếc cốc ventouse thường vừa vặn với đầu của trẻ. Khi cơn co thắt đến, cùng với cơn rặn của người mẹ, bác sĩ hoặc nữ hộ sinh sẽ đặt chiếc cốc này lên đầu em bé và hút nhẹ nhàng ra bên ngoài.

2. Forcep

Forcep là dụng cụ làm bằng kim loại mềm, có hình dáng giống 2 cái thìa to với đường cong vừa vặn với đầu em bé. Khi cần thiết, bác sĩ sẽ cẩn thận đặt forcep quanh đầu em bé và kéo nhẹ nhàng ra ngoài khi có cơn co thắt kết hợp với cơn rặn của mẹ.

Trung bình, trong 100 sản phụ thì có 8-12 người được sử dụng kĩ thuật này để hỗ trợ sinh đẻ. Với những ca sinh non trước 36 tuần, forcep thường được khuyến khích hơn ventouse vì mềm hơn nên ít gây tác động lên đầu của trẻ sinh ra trong thời điểm này.

3. Rạch chủ động

Rạch chủ động là việc bác sĩ chủ động tạo ra một vết cắt giữa âm đạo và hậu môn trong quá trình sinh để giúp âm đạo được mở rộng hơn và em bé chui ra ngoài dễ dàng hơn.

Để tiến hành rạch, bác sĩ thường sử dụng thuốc gây tê tại chỗ hoặc tăng cường thuốc gây tê màng cứng ở thời điểm rạch. Thường có hai loại rạch:

• Rạch thẳng: vết rạch này thường nhanh lành hơn, ít đau hơn nhưng lại có nguy cơ cao bị rách rộng đến hậu môn.

• Rạch chéo: tạo thành góc nên ít có nguy cơ bị rách đến vùng hậu môn, nhưng lại đau hơn và khó lành hơn.

Tỷ lệ rạch chủ động trong hỗ trợ sinh sản thường khá cao, và có sự khác nhau tùy từng quốc gia dựa trên khuyến cáo của cơ quan y tế mỗi nước. Ngày nay, tỷ lệ rạch chủ động có xu hướng giảm khi bác sĩ thấy kĩ thuật này không phải lúc nào cũng thật sự cần thiết nhắm tránh gây đau đớn và nhiễm trùng vết rạch ở sản phụ.

Mẹ bầu cần lưu ý gì về các kĩ thuật hỗ trợ sinh sản?

Read more

Khi nghe em hỏi, tôi không cảm thấy ngạc nhiên vì từ rất lâu rồi, tôi hay nghe mẹ bảo rằng “Nếu đẻ mổ một lần thì lần sau không đẻ thường được nữa”. Ngộ nhận này thực ra đã tồn tại từ lâu bởi trước kia, khi y tế chưa phát triển thì điều này tương đối đúng. Hiện nay, với sự phát triển của ngành y học, các chuyên gia nhận định rằng mong muốn sinh thường của một mẹ bầu từng đẻ mổ là khả thi, thậm chí mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe người mẹ.

Lợi ích của việc sinh thường sau sinh mổ là gì và mẹ bầu nên cân nhắc lựa chọn này khi nào?

Sinh thường có ít biến chứng hơn sinh mổ, giúp giảm thiểu rủi ro cho cả mẹ và bé cũng như những thai kỳ sau đó. Vì thế, nếu mẹ bầu tính sinh nhiều con thì đây là một lựa chọn cần cân nhắc bởi việc mổ nhiều lần sẽ khiến mẹ bầu gặp nguy hiểm ở những lần sinh sau như nguy cơ nứt, vỡ tử cung nếu mang thai lúc vết mổ cũ chưa liền, dễ chảy máu, nhiễm trùng, chấn thương cơ quan lân cận (ruột, bàng quang)...

Sinh thường cũng giúp mẹ hồi phục nhanh sau sinh, khiến việc quay trở lại với cuộc sống, sinh hoạt ngày thường trở nên nhanh chóng và dễ dàng hơn. Điều này rất quan trọng nếu bạn đã có một (hoặc một vài) con nhỏ đang chờ mẹ ở nhà.

Những mẹ bầu nào có thể chọn sinh thường sau sinh mổ?

Read more

Listeria là gì?

Listeria là loại vi khuẩn được tìm thấy trong đất, nước, một số loài động vật như gia súc, gia cầm, hải sản. Loại vi khuẩn này sau đó bị nhiễm vào thực phẩm theo nhiều con đường khác nhau. Ví dụ, nhiều loài động vật mang vi khuẩn Listeria mà không bị bệnh nên có thể tìm thấy trong thực phẩm làm từ các loài động vật này. Vi khuẩn này cũng xuất hiện nhiều trong môi trường (đất, nước) và sau đó được chuyển vào các cơ sở chế biến thực phẩm thông qua giày dép, thùng carton, xe đẩy, máy móc… Chính vì vậy, vi khuẩn Listeria được tìm thấy nhiều trong thực phẩm đông lạnh, các sản phẩm từ sữa, các loại thịt, cá sống. Loại vi khuẩn này cũng rất dễ phát triển ở trong môi trường tủ lạnh từ số lượng nhỏ ban đầu do chúng có thể tồn tại ở những nơi lạnh và ẩm ướt.

Con người ăn thực phẩm nhiễm Listeria có thể bị nhiễm bệnh Listeriosis, một dạng ngộ độc thực phẩm. Người bị ngộ độc do Listeria gây ra có thể có các triệu chứng nhẹ như cúm (sốt, ớn lạnh, đau cơ, tiêu chảy, đau bụng) hoặc nặng hơn như cứng cổ, nhức đầu, lú lẫn, mất thăng bằng, co giật. Các triệu chứng này không phải lúc nào cũng xuất hiện ngay lập tức mà diễn ra trong khoảng từ 1 tuần đến 2 tháng sau đó do thời gian ủ bệnh khá lâu. Thông thường, người bị nhiễm bệnh có thể tự mình khỏe lại mà không cần can thiệp nào khác nhưng ở một số người có nguy cơ cao, việc điều trị sớm bằng kháng sinh trong vòng 1-2 tuần là cần thiết để tránh dẫn đến tình trạng nghiêm trọng hơn.

Listeria nguy hiểm thế nào với phụ nữ mang thai?

Phụ nữ mang thai có nguy cơ mắc bệnh nhiễm trùng Listeriosis cao gấp 10 lần so với người bình thường bởi hệ miễn dịch của người mẹ đang phải làm việc quá tải để bảo về cả mẹ và thai nhi. Mẹ bầu bị mắc Listeriosis phải đối mặt với những rủi ro nhất định trong thai kỳ :

• Gặp phải tình trạng nôn mửa, tiêu chảy khiến cơ thể mất nhiều nước và điện giải ;

• Listeriosis có thể gây sảy thai, thai chết lưu hoặc sinh non ;

• Bệnh Listeriosis có thể truyền từ mẹ sang con gây nguy hiểm cho thai nhi như trẻ bị di tật bẩm sinh, sinh ra nhẹ cân, nhiễm trùng não, thiểu năng trí tuệ, mù lòa, có vấn đề về tim, thận…

Chính vì thế, mẹ bầu bị nhiễm Listeria sẽ cần được điều trị sớm bằng kháng sinh để ngăn ngừa thai nhi bị nghiễm trùng, ngăn ngừa biến chứng ở trẻ sơ sinh. 

Làm thế nào để giảm nguy cơ nhiễm Listeria?

Vì những tác hại nguy hiểm của căn bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn Listeria gây nên, cách tốt nhất mẹ bầu nên làm là phòng ngừa, dựa vào những lưu ý như sau :

• Nấu ăn là cách dễ nhất để tiêu diệt Listeria, nên sẽ tốt hơn nếu bạn ăn chín. Tránh các loại thực phẩm sống, thậm chí là tái hay hun khói như gỏi cá, sushi, trứng lòng đào… ;

• Không dùng sữa và các sản phẩm từ sữa chưa tiệt trùng, kể cả phô mát mềm. Để biết điều này, bạn nên kiểm tra nhãn mác của các loại thực phẩm này xem có dòng chữ « thanh trùng/tiệt trùng » không ;

• Ăn các thực phẩm nóng hổi, vừa chế biến xong, còn bốc khói sẽ tốt hơn là các loại thực phẩm để nguội như pate, xúc xích nguội. Không ăn thực phẩm để ở nhiệt độ phòng (tầm 25°C) lâu hơn 2 giờ. Nếu trong phòng quá nóng (trên 30°C), không nên ăn thực phẩm để lâu trong phòng quá 1 giờ.

• Rau củ quả cần được rửa sạch dưới vòi nước, có thể rửa thêm với giấm hoặc nước muối loãng nếu bạn muốn ăn sống, và nên gọt vỏ nếu có thể ;

• Không ăn thực phẩm để quá lâu trong tủ lạnh. Nếu bạn chưa ăn ngay, hãy nghĩ đến chuyện làm đông lạnh trong vòng 2 giờ các loại thực phẩm dễ hỏng, đã chế biến sẵn. Tủ lạnh cũng nên được vệ sinh thường xuyên để giảm thiểu nguy cơ sinh sôi của Listeria.

• Rửa tay thường xuyên, đặc biệt là trước và sau khi chế biến đồ ăn, sau khi đi vệ sinh, trước khi ăn…

Ngoài các yếu tố trên, mẹ bầu cũng cần duy trì cho mình chế độ ăn uống và lối sống lành mạnh để gia tăng đề kháng, chống lại vi khuẩn có hại. Từ đó, các rủi ro nhiễm khuẩn Listeria cũng sẽ rời xa thai kỳ của bạn.

Chúc bạn cuối tuần vui vẻ.

------------

Tài liệu tham khảo:

1. https://www.acog.org/womens-health/faqs/listeria-and-pregnancy#:~:text=Avoid%20all%20raw%20and%20undercooked,only%20ways%20to%20kill%20Listeria.

2. https://www.lancastergeneralhealth.org/health-hub-home/motherhood/your-pregnancy/7-things-to-know-about-listeria-and-pregnancy

3. https://www.foodauthority.nsw.gov.au/sites/default/files/_Documents/foodsafetyandyou/listeria_and_pregnancy.pdf

4. https://www.fda.gov/food/health-educators/listeria-food-safety-moms-be

5. https://www.healthpartners.com/blog/listeria-symptoms-causes/

Toxoplasma là gì?

Toxoplasma la loại ký sinh trùng đơn bào có thể gây ra bệnh nhiễm trùng Toxoplasmosis. Vật chủ được biết đến của loài ký sinh trùng này là các thành viên họ mèo. Chúng thường bị nhiễm ký sinh trùng sau khi ăn các loài gặm nhấm như chuột hoặc các loài chim bị bệnh. Ký sinh trùng sau đó được truyền qua phân mèo.

Với những người có hệ miễn dịch bình thường, việc nhiễm Toxoplasma có thể gây ra tình trạng nhiễm trùng không có triệu chứng. 10-20% bệnh nhân bị nhiễm trùng cấp tính có thể phát triển bệnh hạch cổ hoặc bệnh giống cúm nhưng đa phần các triệu chứng sẽ thường hết trong vòng vài tuần đến vài tháng. Ký sinh trùng vẫn tồn tại trong cơ thể người sau đó nhưng ở trạng thái không hoạt động. Với những người có hệ miễn dịch suy giảm, Toxoplasma có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn.

Để chẩn đoán bệnh Toxoplasmosis, bác sĩ thường cho bệnh nhân thử máu (có thể lặp lại) kết hợp với việc xem xét các triệu chứng của bệnh.

Toxoplasma nguy hiểm thế nào với phụ nữ mang thai?

Mẹ bẫu nhiễm Toxoplasma ngay trước hoặc trong quá trình mang thai có thể truyền bệnh sang cho thai nhi, dẫn đến sảy thai, thai lưu. Trẻ sơ sinh bị nhiễm Toxoplasma từ mẹ có thể biểu hiện bệnh ngay khi vừa chào đời: đầu to, nhỏ bất thường, mất thị giác, co giật… Trong một số trường hợp, mẹ và trẻ sơ sinh bị nhiễm bệnh không có triệu chứng gì nhưng bệnh nhiễm trùng Toxoplasma có thể phát triển nghiêm trọng sau này ở trẻ dẫn đến tổn thương mắt (gây mù), khuyết tật não (gây bệnh tâm thần)…

Mẹ bầu từng nhiễm Toxoplasma từ 6 tháng trước khi mang thai, cơ thể phát triển khả năng miễn dịch nên về cơ bản sẽ không thể truyền bệnh cho thai nhi. Để biết mẹ bầu đã từng bị nhiễm loại ký sinh trùng này chưa, bác sĩ thường cho kiểm tra máu. Trong trường hợp mẹ chưa hề bị nhiễm Toxoplasma, việc thử máu nên diễn ra thường xuyên để đảm bảo mẹ bầu không bị nhiễm loại ký sinh trùng này trong thai kỳ.

Nguyên nhân khiến mẹ bầu nhiễm Toxoplasma

Mẹ bầu có nguy cơ nhiễm Toxoplasma trong các trường hợp sau:

• Ăn các loại thịt hoặc hải sản chưa được nấu chín: thịt tái, thịt nguội ướp muối (jambon), hàu sống…;

• Tay hoặc dụng cụ ăn uống có nhiễm Toxoplasma từ thịt hoặc hải sản sống nhưng chưa được rửa sạch;

• Uống nước bị nhiễm Toxoplasma;

• Tiếp xúc với phân mèo hoặc đất có nhiễm Toxoplasma (ví dụ: trong quá trình đổ phân cho mèo, khi làm vườn nhưng tay không rửa sạch);

• Ăn rau sống, củ quả sống có dính đất bị nhiễm Toxoplasma;

• Nhận máu được truyền từ người bị nhiễm Toxoplasma.

Làm thế nào để giảm nguy cơ nhiễm Toxoplasma?

Để phòng nhiễm Toxoplasma, mẹ bầu chỉ cần quan tâm nhiều hơn đến vấn đề vệ sinh và lối sống. Những điều bạn có thể làm bao gồm:

• Không ăn thịt và thủy hải sản (bao gồm cả cá) sống dưới bất cứ dạng nào, dù là tái hay được làm thành gỏi, jambon hun khói, ướp muối, thịt gác bếp. Các loại thịt, cá nên được nấu chín đến nhiệt độ an toàn 71°C. Nếu không chắc, bạn có thể mua nhiệt kế dùng trong nấu bếp hoặc chỉ đơn giản là nấu chín kĩ. Cũng không nên nếm thịt chưa chín. Đối với jambon, nếu muốn ăn, nên chọn loại được ghi nhãn “chín” (jambon thường có hai loại là sống và chín).

• Với rau củ, quả, bạn nên rửa kĩ dưới vòi nước, có thể rửa bằng giấm hoặc nước muối loãng xong rửa dưới vòi nếu bạn muốn ăn sống loại đó. Cách tốt hơn là nấu chín rau và gọt vỏ hoa quả sau khi rửa.

• Không uống sữa hay sử dụng các chế phẩm từ sữa động vật chưa qua tiệt trùng.

• Rửa sạch các dụng cụ nấu ăn (dao, thớt…) bằng xà phòng. Nếu có thể, hãy phân tách dụng cụ dành riêng cho thức ăn sống và thức ăn chín.

• Đeo găng tay khi làm vườn để tránh đất cát chui vào các kẽ ngón tay.

• Rửa tay bằng xà phòng trước và sau khi nấu ăn, sau khi làm vườn, sau khi đổ phân cho mèo (nếu có), trước khi ăn.

• Nếu bạn nuôi mèo, hãy đảm bảo là mèo của bạn cũng được giữ vệ sinh đầy đủ, không cho mèo ăn thịt sống (như chim sống, chuột sống vì các loại đồ ăn này có thể chứa Toxoplasma và khiến mèo của bạn bị nhiễm phải). Ngoài ra, nếu có thể, hãy nhờ thành viên khác trong gia đình đổ phân mèo thay bạn.

Mẹ bầu cần làm gì nếu bị nhiễm Toxoplasma?

Nếu chẳng may bị nhiễm Toxoplasma trong quá trình mang thai, bạn sẽ được theo dõi chặt chẽ trong thai kỳ. Tùy thuộc vào giai đoạn thai kỳ của bạn mà bác sĩ sẽ cho phác đồ điều trị và loại kháng sinh phù hợp. Lúc này, bạn nên bình tĩnh và tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ.

Bạn thân mến, về cơ bản, nếu giữ vệ sinh sạch sẽ trong ăn uống, nguy cơ nhiễm Toxoplasma trong thai kỳ là rất thấp. Nhưng cũng chính vì điều này, dù có thèm, bạn cũng nên hạn chế ăn các loại thịt, cá sống nhé. Cẩn thận một chút ở khía cạnh này sẽ giúp bạn giảm bớt những lo lắng không đáng có trong thai kỳ.

Chúc bạn có một thai kỳ khỏe mạnh.

------------

Tài liệu tham khảo:

1. https://www.tommys.org/pregnancy-information/pregnancy-complications/infections/toxoplasmosis-pregnancy

2. https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2003/0515/p2131.html

3. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/toxoplasmosis/diagnosis-treatment/drc-20356255

4. https://www.nhs.uk/common-health-questions/pregnancy/what-are-the-risks-of-toxoplasmosis-during-pregnancy/

5. https://www.gov.scot/publications/pregnant-women-lambing-season-advice/pages/toxoplasmosis/

6. https://www.augustahealth.com/disease/toxoplasmosis/

7. https://www.cdc.gov/parasites/toxoplasmosis/

Khi tôi hỏi “Chị có buồn với những vết rạn này không?”, chị chỉ trả lời “Chúng là những dấu ấn đẹp cho hành trình trở thành mẹ”.

Những vết rạn, bằng chứng của việc mang thai, một phần khiến người phụ nữ tự hào vì đã sinh con và làm mẹ, nhưng đâu đó lại khiến họ tự tin vì vẻ ngoài, chỉ là có nói ra hay không. Với những người phụ nữ khác, khi nhìn những vết rạn trên cơ thể của mẹ, của chị gái mình hay của một người mẹ nào đó trên những ấn phẩm, tạp chí, nỗi lo lắng là điều không thể tránh khỏi. Vì thế, nhiều người đã tìm đủ mọi cách để ngăn cho những vết rạn ấy không xuất hiện ngay từ những tháng đầu của thai kỳ hoặc nghiên cứu trước cách khiến chúng mờ đi sau sinh. Tôi cũng từng là một trong số đó. Vì thế, trong bản tin hôm nay, tôi muốn chia sẻ cho bạn một vài thông tin về chuyện “rạn da khi mang bầu”.

Rạn da là gì?

Rạn da là hiện tượng thay đổi mô nâng đỡ đàn hồi nằm ngay dưới da, gây ra những vệt màu đỏ, tím, nâu sẫm (tùy thuộc vào màu da) ở một số vùng cơ thể như bụng, ngực, mông, hông, đùi, bắp chân. 

Rạn da khá phổ biến ở những phụ nữ mang thai, đặc biệt vào tam cá nguyệt thứ 3, với tỷ lệ từ 50 đến 90% mẹ bầu mắc phải trước khi sinh nở. Rạn da không gây nguy hiểm cho mẹ và bé nhưng thường mang lại một số cảm giác khó chịu như ngứa ngáy, kém đẹp về mặt thẩm mỹ, gây ảnh hưởng tâm lý mẹ bầu.

Các vết rạn da nếu xuất hiện sẽ không biến mất sau khi bạn sinh con nhưng theo thời gian chúng sẽ mờ đi, chuyển sang màu bạc, trắng nhạt và ít gây chú ý hơn.

Nguyên nhân gây rạn da

Theo các chuyên gia, rạn da thường do hai yếu tố:

• Cân nặng tăng nhiều và nhanh chóng trong thời kỳ mang thai: việc này khiến cơ thể giãn nở nhanh hơn lớp da bao phủ, da không đủ thời gian để thích ứng và điều chỉnh sẽ bị rách. Các vết sẹo hình thành từ vết rách này gọi là vết rạn da. Mẹ bầu tăng cân càng nhanh, nguy cơ rạn da càng nhiều.

• Sự thay đổi nồng độ hormon trong thai kỳ: nguyên nhân này hiện vẫn đang được tranh luận bởi các chuyên gia. Một số ý kiến cho rằng sự gia tăng hormon sẽ thu hút nhiều nước hơn vào da, làm giãn các liên kết giữa các sợi collagen, khiến da dễ bị rách khi kéo căng, gây ra các vết rạn.

Cách giảm thiểu nguy cơ rạn da

Cho đến thời điểm này, gần như chưa có biện pháp nào được chứng minh là hiệu quả để ngăn ngừa rạn da. Cách tốt nhất được các chuyên gia khuyên để giảm thiểu nguy cơ rạn da ở mẹ bầu là việc kiểm soát cân nặng do hiện tượng này có xu hướng xuất hiện nhiều nếu cân nặng tăng nhiều hơn mức tăng cân trung bình ở phụ nữ mang thai. Việc kiểm soát cân nặng không đồng nghĩa với việc mẹ bầu phải ăn kiêng trong thai kỳ vì ăn kiêng sẽ không có lợi cho sức khỏe của mẹ và bé. Tuy nhiên, bằng chế độ ăn uống lành mạnh với lượng ăn phù hợp, mẹ bầu có thể khống chế để cân nặng tăng từ từ và số cân tăng dao động trong khoảng từ 11-16 kg (đối với phụ nữ có cân nặng bình thường trước khi mang thai).

Bên cạnh việc duy trì cân nặng trong khoảng cho phép, mẹ bầu cũng được khuyên thực hiện một số điều sau để giảm nguy cơ rạn da:

• Uống đủ nước: giúp duy trì lượng nước ổn định trong cơ thể và độ ẩm cần thiết cho làn da do da khô có xu hướng rạn nhiều hơn da được cấp nước đầy đủ. Phụ nữ có thai được khuyến cáo nên bổ sung khoảng 3 lít chất lỏng mỗi ngày từ thức ăn và đồ uống.

• Bổ sung các thực phẩm có lợi cho làn da như vitamin E, vitamin C, vitamin B2 (Riboflavin), vitamin B3, vitamin D, kẽm, silice…

• Vận động nhẹ nhàng: giúp lưu thông máu, cải thiện tuần hoàn, giúp da căng và đàn hồi hơn, đồng thời giảm nguy cơ bị giãn tĩnh mạch, sưng phù chân trong thai kỳ.

• Sử dụng các sản phẩm dưỡng ẩm để giữ làn da mềm mại: các loại dầu dưỡng và kem chống rạn chưa được chứng minh là có khả năng ngăn ngừa rạn da. Tuy nhiên, việc sử dụng kem dưỡng ẩm thông thường có thể giữ cho làn da có độ ẩm cần thiết, mềm mại hơn vì da khô sẽ dễ bị rạn hơn. Khi lựa chọn sản phẩm dưỡng da để bôi lên bụng, mẹ bầu nên chọn những sản phẩm lành tính, được đánh giá là an toàn cho thai nhi. Bên cạnh đó, mẹ bầu cũng lưu ý là không nên bôi kem, dầu dưỡng trước khi siêu âm 2-3 ngày vì lớp kem và dầu lưu lại trên da có thể cản trở việc siêu âm bụng.

Nếu da rạn rồi thì có cách nào để khắc phục không?

Việc rạn da không đòi hỏi chữa trị vì các vết rạn sẽ mờ dần mà không cần can thiệp gì. Tuy nhiên, bạn vẫn có thể áp dụng một số cách sau đây để cải thiện tình hình:

• Sử dụng liệu pháp laser theo lộ trình từ 3-5 buổi: laser có thể kích thích việc sản sinh collagen hoặc sợi elastin trong da.

• Sử dụng kem bôi có thành phần vitamin A như tretinoin song song với liệu pháp laser: Bạn cần lưu ý là loại kem này có thể gây hại cho em bé nên sẽ không sử dụng trong thai kỳ.

• Sử dụng acid glycolic.

Tính hiệu quả của các phương pháp này rất khác nhau tùy theo cơ địa da của từng người. Vì thế, bạn nên trao đổi với bác sĩ da liễu sau khi sinh con để có được liệu trình điều trị phù hợp.

Bạn thân mến, tôi biết rằng sẽ khá khó khăn khi thấy những vết rạn xuất hiện trên cơ thể mình và tồn tại ở đó. Nhưng sau cùng, điều quan trọng nhất vẫn là bạn và em bé được khỏe mạnh. Theo thời gian, những vết rạn sẽ mờ đi hoặc có cách để giảm bớt chúng. Vì thế, bạn hãy cứ vui vẻ và tận hưởng thai kỳ của mình nhé.

------------

Tài liệu tham khảo:

1. https://www.pregnancybirthbaby.org.au/stretch-marks

2. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/stretch-marks/symptoms-causes/syc-20351139

3. https://americanpregnancy.org/healthy-pregnancy/pregnancy-concerns/what-are-pregnancy-stretch-marks/

4. https://www.stretchmarks.org/preventing/

5. https://www.healthline.com/health/how-to-prevent-stretch-marks#TOC_TITLE_HDR_1

Câu hỏi của cô bạn khiến tôi nhớ lại hồi mới mang bầu An, lúc ấy tôi cũng vội vàng đến gặp bác sĩ với một tâm trạng rối bời như vậy. Sau khi hỏi han và khám cẩn thận, bác sĩ nói rằng không có gì đáng ngại. Bấy giờ, tôi mới yên tâm đôi chút.

Vậy ra máu đầu thai kỳ là dấu hiệu gì, có nguy hiểm không? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong bản tin này nhé.

Nguyên nhân ra máu đầu thai kỳ

Trong đa số các trường hợp, việc ra máu ở tam cá nguyệt thứ nhất không phải là dấu hiệu đáng lo ngại. Bạn có thể thấy một chút máu có màu hồng, đỏ hoặc nâu sẫm, kèm theo đau bụng âm ỉ hoặc không. Tình trạng này có thể xuất phát từ một số nguyên nhân như sau:

• Thai nhi đang làm tổ: Trứng sau khi được thụ tinh sẽ tìm cách bám vào thành (niêm mạc) tử cung, gây ra tình trạng chảy máu nhẹ. Vì thế, máu này được nhiều người gọi là máu báo thai. Máu báo thai thường xuất hiện khoảng 10 đến 14 ngày sau khi thụ thai, kéo dài trong một vài ngày sau đó dừng lại. Đây là hiện tượng phổ biến và thường không gây ra vấn đề gì. Máu báo thai đôi khi bị nhầm lẫn với chu kỳ kinh nguyệt khiến nhiều phụ nữ không nghĩ là mình mang thai.

• Máu tụ dưới màng đệm: một trong các màng bao quanh phôi bên trong tử cung bị chảy máu. Tình trạng này thường tự hết mà không gây ra vấn đề gì nghiêm trọng.

• Polyp cổ tử cung: Do nồng độ estrogen tăng lên, một số polyp (khối thịt nhỏ không phải ung thư) có thể phát triển trên cổ tử cung và gây chảy máu.

• Quan hệ tình dục: một số phụ nữ bị chảy máu nhẹ sau khi quan hệ do cổ tử cung lúc này rất nhạy cảm;

• Siêu âm đầu dò âm đạo hay khám trong bằng tay cũng có thể gây chảy máu nhẹ.

• Nhiễm trùng: nhiễm trùng âm đạo hoặc nhiễm trùng đường tiểu đều có thể gây chảy máu.

Ngoài các nguyên nhân trên, việc chảy máu này có thể xuất phát từ một số tình trạng phức tạp hơn hoặc nguy hiểm hơn như:

• Mang thai trứng: khi trứng đã được thụ tinh và vào tử cung làm tổ nhưng lại không phát triển thành thai nhi mà thành khối u;

• Mang thai ngoài tử cung: tình trạng khá nguy hiểm, đe dọa tính mạng khi thai nhi làm tổ bên ngoài tử cung;

• Sảy thai: thai nhi bị đào thải trước 20 tuần.

Trong các trường hợp trên, tình trạng chảy máu thường trở nên trầm trọng hơn, máu thường thoát ra ngoài âm đạo với số lượng lớn (ướt đẫm băng vệ sinh/quần lót sau chỉ 2 giờ) kèm theo những dấu hiệu khác như đau bụng quằn quại, chỉ số beta-HCG bất thường…

Nên làm gì khi bị chảy máu đầu thai kỳ?

Nếu có dấu hiệu chảy máu đầu thai kỳ, nhất là khi lượng máu ra nhiều hoặc kèm theo các triệu chứng bất thường khác, bạn nên thông báo cho bác sĩ hoặc nữ hộ sinh chăm sóc thai kỳ của mình. Bạn sẽ được cho kiểm tra để chắc chắn tình trạng chảy máu là bình thường và không gây nguy hiểm gì. Tiếp đó, bác sĩ có thể đưa ra lời khuyên hoặc phương án điều trị thích hợp tùy từng nguyên nhân. Một số lời khuyên được đưa ra bao gồm:

• Nghỉ ngơi, thư giãn và kê cao chân;

• Tránh quan hệ tình dục;

• Hạn chế đi lại nhiều hay đi du lịch xa;

• Nằm nghỉ trên giường;

• Uống đủ nước;

• Không mang vác vật nặng;

• Sử dụng băng vệ sinh thay cho tampon.

Bác sĩ cũng có thể cân nhắc kê cho bạn thuốc giảm đau nếu bạn bị chảy máu nhẹ kèm theo đau bụng âm ỉ, hoặc cho bạn nằm viện nếu thấy tình trạng của bạn trở nên nguy hiểm.

Bạn sẽ cần gọi điện cho bác sĩ ngay lập tức hoặc đến bệnh viện nếu có chảy máu kèm theo các triệu chứng sau:

• Chuột rút hoặc có cơn co thắt tử cung;

• Đau nhiều ở vùng chậu hoặc đau bụng;

• Chóng măt, ngất xỉu;

• Sốt cao, người ớn lạnh.

Tóm lại, việc ra máu đầu thai kỳ không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của sảy thai hoặc vấn đề gì phức tạp. Trong phần lớn trường hợp, đây chỉ là vấn đề nhỏ, có thể tự hết sau một thời gian ngắn. Bạn sẽ không cần quá lo lắng khi gặp các vấn đề nhỏ này. Rất nhiều phụ nữ bị chảy máu đầu thai kỳ vẫn có một thai kỳ khỏe mạnh và sinh con bình thường, nên cứ yên tâm bạn nhé.

------------

Tài liệu tham khảo:

1. https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/22044-bleeding-during-pregnancy

2. https://www.safercare.vic.gov.au/sites/default/files/2019-07/Bleeding%20in%20early%20pregnancy.pdf

3. https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000614.htm

4. https://www.pregnancybirthbaby.org.au/bleeding-during-pregnancy

5. https://americanpregnancy.org/healthy-pregnancy/pregnancy-concerns/spotting-during-pregnancy/

6. https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/pregnancy-week-by-week/expert-answers/implantation-bleeding/faq-20058257

Hôm qua, buổi Livestream với chủ đề Dinh dưỡng khi nuôi con sữa mẹ đã được tôi thực hiện cùng với bạn Huấn luyện viên Dinh dưỡng Diệu Hằng nhằm trả lời một số thắc mắc của các mẹ trong Mom Village. Bạn có thể xem lại được nếu không kịp theo dõi nhé.

Cũng tuần lễ vừa rồi, tôi đã khuyến khích các mẹ trong Mom Village chia sẻ những câu chuyện, trải nghiệm của mình trên hành trình cho con bú. Từ những câu chuyện được kể, tôi nhận ra rằng có rất nhiều thử thách mà một người mẹ có thể gặp phải khi nuôi con sữa mẹ. Dinh dưỡng chỉ là một khía cạnh. Còn nhiều yếu tố khác liên quan đến thể chất và tinh thần cũng trở thành rào cản của việc nuôi con bú bằng sữa mẹ. Trong bản tin hôm nay, tôi sẽ chia sẻ một số khó khăn mà các mẹ có thể gặp phải nhé!

Đau đầu ti

Đây là tình huống mà tôi từng gặp phải khi sinh An một hai ngày. Đầu ngực của tôi lúc đó trở nên cứng và đau. Mỗi lần con bú là đau kinh khủng, nhiều khi tôi cảm giác cơn đau khiến mình tê dại, chẳng còn cảm giác gì.

Việc đau đầu ti thường do em bé mới sinh chưa biết ngậm đúng khớp. Thay vì ngậm toàn bộ phần nhũ hoa thâm, trẻ chỉ mút mát đầu ti bên ngoài. Việc sai khớp ngậm khiến đầu ti có thể bị khô, nứt nẻ hay toét da, chảy máu.

Để hạn chế tình trạng này, mẹ cần tập cho bé ngậm đúng khớp. Tuy nhiên, khi cơn đau đã diễn ra, bạn có thể khắc phục bằng các cách sau:

• Dùng dầu thực vật hoặc kem dưỡng ẩm được chứng nhận an toàn cho trẻ sơ sinh để bôi vào đầu ti nhằm giảm tình trạng nứt nẻ;

• Nếu bạn bị đau và sử dụng máy hút sữa, hãy thử các cỡ khác nhau của cốc hứng và chọn hút ở mức độ vừa phải để tránh đau ngực;

• Nếu quá đau, bạn có thể chườm ấm sau khi hút.

Căng tức sữa

Tình trạng này thường xảy ra vài ngày sau sinh, khi sữa bắt đầu về làm ngực bạn căng cứng như cục đá. Đôi khi, bạn có thể sốt nhẹ. Việc ngực căng cứng cũng khiến em bé khó bú hơn. Tuy nhiên, bạn không cần quá lo lắng, tình trạng này sẽ hết sau khoảng một tuần khi em bé đã làm quen dần với việc bú.

Một số cách bạn có thể làm để cải thiện tình trạng này như:

• Cho trẻ bú thường xuyên;

• Vắt một ít sữa bằng máy hoặc bằng tay để làm mềm ngực trước khi cho bé bú;

• Mát xa ngực, chườm ấm hoặc tắm nước ấm trước khi cho bé bú và chườm mát sau khi cho bú xong.

Quá trình sản xuất sữa chậm

Sữa mẹ thường về trong khoảng 72 giờ sau khi sinh nhưng với một số mẹ, quá trình này diễn ra chậm hơn vì một số nguyên nhân như tác động của hormon, quá trình sinh khó và kéo dài, sinh mổ, tổn thương ngực, dùng thuốc.

Việc sữa về chậm thường khiến người mẹ bị căng thẳng bởi trẻ không có sữa mẹ để bú và bị đói dẫn đến xuống cân. Đây là một trong những lý do khiến người mẹ quyết định cho con uống sữa công thức và dừng bú mẹ vì ở thời điểm mới sinh, cơ thể mệt mỏi kèm theo căng thẳng khiến người mẹ càng trở nên sốt ruột khi con khóc vì đói.

Trong trường hợp này, bạn nên nói chuyện với bác sĩ hoặc chuyên gia sữa mẹ để được hướng dẫn. Nếu trẻ tiếp tục giảm xuống dưới 10% cân nặng lúc sinh, bạn có thể cân nhắc bổ sung cho trẻ sữa ngoài như sữa công thức, xin sữa từ mẹ khác hoặc từ ngân hàng sữa mẹ.

Sản xuất ít sữa

Thông thường, số lượng sữa tiết ra sẽ phụ thuộc nhiều vào nhu cầu của trẻ. Trẻ bú càng nhiều thì sữa tiết ra càng nhiều. Trên thực tế, điều này không phải lúc nào cũng diễn ra dễ dàng. Nhiều trẻ bú ít hơn những trẻ khác trong giai đoạn đầu, đặc biệt là trẻ sinh non, trẻ nhẹ cân, do chúng nhanh cảm thấy mệt khi bú và cần ngủ nhiều. Khi trẻ bú ít, não sẽ nhận được tín hiệu và giảm bớt việc sản xuất sữa. Do đó, bạn nên gặp chuyên gia sữa mẹ để được tư vấn trong trường hợp này.

Nhiều mẹ sẽ có cảm giác là trẻ vẫn bú thường xuyên nhưng sữa được sản xuất vẫn không đủ. Thực ra, điều này là hoàn toàn có thể bởi quá trình cho con bú không phải lúc nào cũng hoàn hảo với tất cả mọi người. Nếu bé cần ăn thêm nhưng khi bú lại không đủ no, bạn có thể cho trẻ uống thêm sữa mà bạn đã hút ra trước đấy, sữa được cho hoặc sữa công thức. Nuôi con bằng sữa mẹ không có nghĩa là phải cho bú trực tiếp 100% nên bạn hoàn toàn có thể lựa chọn cách thức phù hợp nhất với bản thân mình.

Đầu ti thụt hoặc phẳng

Nhiều mẹ có đầu ti thụt hoặc phẳng khiến bé khó ngậm ti. Tình huống này thường xảy ra trong khoảng thời gian đầu cho con bú, trẻ lúc này còn nhỏ, chưa ngậm núm vú đúng cách nên với những mẹ có đầu ti thụt/phẳng, việc này càng trở nên khó khăn. Tuy nhiên, khi trẻ lớn hơn, biết cách ngậm núm vú và bú mạnh hơn, vấn đề này thường sẽ hết.

Ban đầu, bạn có thể sử dụng miếng lót hình núm vú bằng nhựa dẻo và áp vào bầu vú để cho trẻ bú qua đấy. Sau một thời gian sử dụng, đầu ti của bạn có thể được kéo ra ngoài. Bên cạnh đó, bạn cũng có thể dùng bơm hút sữa (bằng máy hoặc bằng tay) trước khi cho trẻ bú vì bơm hút có thể giúp kéo đầu ti ra. Nếu bạn có khó khăn với đầu ti của mình, hãy nhờ đến sự giúp đỡ của chuyên gia sữa mẹ.

Phẫu thuật ngực

Vì một số lý do, nhiều mẹ phải phẫu thuật ngực trước khi sinh con. Kích thước của ngực có thể bị nhỏ đi hoặc mở rộng khiến vị trí núm vú thay đổi, lượng sữa sản xuất ra ít hơn. Một số mẹ khác phải phẫu thuật một bên ngực để điều trị ung thư vú. Việc cho con bú vì thế bị ảnh hưởng nhưng không đồng nghĩa với việc không thể nuôi con bằng sữa mẹ. Bạn hoàn toàn có thể nói chuyện với bác sĩ của bạn hoặc chuyên gia sữa mẹ để tìm ra cách tốt nhất. Có thể, bạn không cho bé bú được 100% nhưng vẫn nuôi con bằng sữa mẹ được một phần.

Tắc tia sữa

Mẹ có thể gặp tình trạng tắc tia sữa trong cả hành trình nuôi con bú. Trong đa số trường hợp, tình trạng này có thể hết sau 1-2 ngày nếu bạn tiếp tục cho con bú bình thường. Ngược lại, nếu sau 1-2 ngày, tình trạng không khá hơn hoặc thậm chí tệ đi, bạn nên gọi điện cho bác sĩ.

Trong khoảng thời gian đó, bạn có thể thử một số mẹo sau để cải thiện tình hình:

• Tắm nước ấm hoặc chườm ấm ở chỗ cục sữa tắc;

• Cho trẻ bú với bên ngực bị tắc trước, càng lâu càng tốt;

• Mát xa chỗ cục tắc trong lúc trẻ bú;

• Sử dụng máy hút sữa để hút kiệt sữa ra sau khi trẻ bú xong;

• Sử dụng máy mát xa hoặc đầu bàn chải đánh răng bằng điện để mát xa vùng ngực bị tắc tia sữa;

• Thử tư thế bú khác để xem có giúp loại bỏ chỗ tắc dễ dàng hơn không.

Viêm tuyến vú

Nếu tình trạng tắc tia sữa không được giải quyết, bạn có thể bị viêm tuyến vú với những biểu hiện giống như cúm (sốt, đau người, mệt mỏi). Ngực của bạn cũng có một số biểu hiện như đau, nóng khi chạm vào, sưng đỏ. Trong trường hợp này, bạn hãy gọi cho bác sĩ. Bạn có thể được kê kháng sinh để điều trị nhiễm khuẩn. Tình trạng có thể được cải thiện sau 1-2 ngày.

Trong khoảng thời gian đó, bạn nên tiếp tục áp dụng các cách như khi bị tắc tia sữa. Bạn có thể tiếp tục cho con bú, hút sữa bình thường để giải phóng cục sữa tắc ở ngực. Hãy nhớ rằng chỉ có các mô vú bị viêm nhiễm, không phải là sữa nên em bé có thể dùng sữa mẹ được mà không lo bị nhiễm khuẩn. Việc làm này sẽ giúp bạn duy trì được lượng sữa bởi nếu bạn không cho con bú hay hút sữa, các dây thần kinh sẽ gửi tín hiệu lên não, làm lượng sữa sản xuất ra bị giảm.

Nuôi con sinh đôi

Việc nuôi con sinh đôi có thể sẽ khiến mẹ gặp khó khăn khi cả hai bé đói và đòi bú cùng một lúc. Một số mẹ có thể cảm giác lượng sữa tiết ra không đủ so với sức ăn của các bé. Ngoài ra, các bé sinh đôi thường có xu hướng bị đẻ non, nên khi mới chào đời có thể cần được chăm sóc đặc biệt, bị tách khỏi mẹ hoặc gặp khó khăn trong việc bú trực tiếp do quá bé, lực bú yếu.

Với trường hợp này, nếu việc cho các bé bú trực tiếp gặp khó khăn, các chuyên gia có thể khuyến khích mẹ hút sữa ra và cho bé bú bình. Như vậy, người trong gia đình cũng có thể hỗ trợ vì việc chăm hai bé cùng lúc có thể khiến mẹ bị kiệt sức. Nếu mẹ không đủ sữa cho các bé, việc bổ sung sữa công thức hoặc đi xin sữa từ mẹ khác có thể là những gợi ý phù hợp.

Bạn thân mến, trên đây chỉ là vài trong số rất nhiều những khó khăn mà một người mẹ có thể gặp phải trên hành trình nuôi con sữa mẹ. Bài viết này cũng đã khép lại chuỗi bài viết hưởng ứng Tuần lễ Thế giới “Nuôi con sữa mẹ” của Her Care. Tôi sẽ quay lại chủ đề này vào những lần khác. Bây giờ, tôi chỉ muốn nhắn nhủ đến các mẹ rằng dù các mẹ lựa chọn nuôi con sữa mẹ hoàn toàn, cho bú trực tiếp hay hút ra hoặc chỉ cho con uống sữa công thức hoặc kết hợp cả hai thì đó đều là lựa chọn của riêng bạn. Không có lựa chọn nào là tốt nhất cho tất cả mọi người, chỉ có lựa chọn phù hợp nhất cho từng hoàn cảnh, từng giai đoạn mà bạn làm mẹ, bạn là người hiểu rõ nhất mong muốn của bản thân và con là gì.

Tôi mong bạn luôn cảm thấy an yên trên hành trình nuôi con của mình.

Chúc bạn khỏe mạnh!

Share Her Care

Hi vọng bạn vẫn khỏe !

Hôm nay, bản tin Her Care đã trở lại sau 2 tuần nghỉ hè. Sự trở lại của bản tin rơi đúng vào tuần lễ thế giới “Nuôi con bằng sữa mẹ” diễn ra từ ngày 01/08-07/08. Vì thế, trong bản tin tuần này, tôi muốn chia sẻ với bạn các thông tin liên quan đến sữa mẹ. Ngoài ra, trong cộng đồng Mom Village, tôi cũng đang khuyến khích các mẹ chia sẻ những kỉ niệm, câu chuyện truyền cảm hứng hoặc kể về những khó khăn trên hành trình nuôi con bằng sữa mẹ. Nếu bạn từng có trải nghiệm nuôi con sữa mẹ hoặc chứng kiến trải nghiệm của người khác, bạn có thể vào làng để kể nhé.

Bây giờ, chúng ta sẽ bắt đầu với các kiến thức về sữa non bởi loại sữa này có thể xuất hiện sớm, ngay cả khi bạn mới đang mang thai.

Sữa non là gì?

Sữa non, hay còn gọi là colostrum, là loại sữa mẹ được sản xuất sớm nhất, bắt đầu từ giữa thai kỳ (12-18 tuần) đến vài ngày sau khi trẻ được sinh ra. Nếu bạn từng mang thai trước kia, việc sản xuất sữa non có thể xuất hiện sớm hơn so với lần mang thai đầu tiên.

Sữa non thường đặc, dính, sánh, có màu trắng ngà hoặc vàng nhạt. Do sữa non được sản xuất sớm nên ngay từ tam cá nguyệt thứ hai, một số mẹ bầu có thể thấy vài giọt sữa chảy ra từ núm vú hoặc sữa bị khô lại bám trên đầu ti hoặc bên trong áo lót. Đây là một hiện tượng bình thường ở phụ nữ mang thai, cho thấy ngực của mẹ đã sẵn sàng để sản xuất và cung cấp sữa cho con ngay khi em bé chào đời. Việc ra sữa non không báo hiệu rằng mẹ bầu sắp sinh.

Trong khi một số mẹ bầu ra sữa non ngay sau tam cá nguyệt thứ nhất thì một số khác lại chỉ thấy sữa non từ tam cá nguyệt thứ ba, hoặc không thấy gì do sữa non thường chỉ chảy ra với một lượng nhỏ (nếu có) khiến mẹ bầu đôi khi không để ý. Việc mẹ bầu ra sữa non trong thai kỳ không đồng nghĩa với việc mẹ sẽ có quá nhiều sữa khi em bé được sinh ra và ngược lại, không chảy sữa trong thời kỳ mang thai không có nghĩa là mẹ sẽ ít sữa cho con bú sau này. Mỗi cơ thể phụ nữ là khác nhau nên mẹ không cần phải quá lo lắng khi thấy hoặc không thấy sữa non ra sớm khi mang bầu.

Lợi ích của sữa non đối với trẻ sơ sinh

Sữa non chứa nhiều protein và ít chất béo hơn sữa mẹ trưởng thành vì trẻ sơ sinh chỉ cần một lượng sữa nhỏ để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng. Sữa được cung cấp với lượng ít giúp trẻ mới sinh ra điều chỉnh chu kỳ bú, nuốt và thở trong khi bú.

Sữa non rất giàu kháng thể IgA (Immunoglobulin A), giúp bảo vệ trẻ trong giai đoạn này khỏi bị nhiễm trùng và từ đó phát triển hệ miễn dịch trong những tháng đầu đời. Ngoài ra, sữa non giúp thiết lập hệ thống vi sinh vật đường ruột cho trẻ sơ sinh, giúp trẻ tránh khỏi dị ứng, đồng thời khuyến khích bé mở ruột để thải phân su, giảm nguy cơ bị vàng da.

Mẹ bầu có thể vắt sữa non không?

Khi sữa non xuất hiện từ trong thai kỳ với lượng lớn, nhiều mẹ bầu tự hỏi liệu có nên vắt ra trước để dành cho con khi trẻ ra đời. Điều này hoàn toàn có thể vì mang nhiều lợi ích như sau:

• Xây dựng nguồn cung cấp sữa non hữu ích trong trường hợp em bé cần bú thêm nhưng bạn không muốn con dùng sữa công thức;

• Tích trữ lượng sữa non cần thiết trong trường hợp mẹ sinh đôi, sinh ba, cần được nghỉ ngơi trong những ngày đầu;

• Dự trữ sữa non nếu em bé cần được chăm sóc đặc biệt, trẻ sinh non, trẻ có mẹ bị tiểu đường… hoặc có khả năng bị tách khỏi mẹ do mẹ đẻ mổ.

Việc vắt sữa non (nếu có) thường diễn ra trong những tuần cuối của thai kỳ (từ 36 tuần trở đi), ngày 2-3 lần và được thực hiện bằng tay thay vì máy vắt sữa. Bạn cần kiên nhẫn khi học cách vắt sữa non bằng tay.

Thế nhưng, bạn cần lưu ý rằng không phải lúc nào bạn cũng có thể vắt sữa non. Việc làm này thường không được khuyến khích nếu bạn có nguy cơ chuyển dạ sớm, có tiền sử đẻ non trước đó, chảy máu trong thời kỳ mang thai, bị chẩn đoán nhau tiền đạo, không thể bảo quản sữa non an toàn và hợp vệ sinh. Do đó, bạn cần hỏi ý kiến bác sĩ của mình trước khi thực hiện việc vắt sữa non lúc mang thai. Tuy nhiên, nếu bác sĩ cho rằng việc vắt sữa non là an toàn nhưng trong quá trình vắt sữa, bạn cảm thấy có cơn co thắt hoặc chảy máu âm đạo thì nên dừng lại ngay lập tức và liên hệ với bác sĩ.

Sữa non sau khi vắt ra cũng cần được bảo quản đúng cách, để tủ đông với nhiệt độ -18°C do chưa được dùng ngay, hoặc để ở nhiệt độ 2-4°C trong vòng tối đa 24 giờ trước khi cấp đông. Các túi đựng sữa non nên được dán nhãn đầy đủ, ghi rõ ngày vắt sữa và lượng sữa trong mỗi túi. Sữa non vắt ra có thể bảo quản trong ngăn đông tủ lạnh đến 3 tháng.

Tôi hi vọng những thông tin trên sẽ mang đến cho bạn những hiểu biết cơ bản liên quan đến sữa non. Sữa non chỉ được sản xuất cho đến khoảng 4 ngày sau sinh, sau đó ngực mẹ sẽ sản xuất sữa chuyển tiếp trong khoảng 2 tuần rồi chuyển sang sữa trưởng thành. Trong bản tin tiếp theo, tôi sẽ chia sẻ với bạn một số thông tin liên quan đến dinh dưỡng và chế độ ăn của phụ nữ nuôi con bú nên bạn hãy đón đọc nhé.

Chúc bạn nhiều sức khỏe.

----------------

Tài liệu tham khảo:

1. American Academy of Pediatrics. (2009, November 2). Colostrum: Your Baby’s First Meal. Healthychildren.org. Retrieved June 18, 2022 from https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/baby/breastfeeding/Pages/Colostrum-Your-Babys-First-Meal.aspx

2. American Academy of Pediatrics. (2009, November 2). How Your Body Prepares For Breastfeeding. Healthychildren.org. Retrieved June 18, 2022 from https://www.healthychildren.org/English/ages-stages/prenatal/delivery-beyond/Pages/How-Your-Body-Prepares-For-Breastfeeding.aspx

3. American Pregnancy Association. (n.d.). Colostrum – The Superfood for your Newborn. Retrieved June 18, 2022 from https://americanpregnancy.org/healthy-pregnancy/breastfeeding/colostrum-is-superfood-for-your-newborn/

4. Australian Government. (2021, July). Antenatal expression of colostrum. Pregnancy birth & Baby. Retrieved June 18, 2022 from  https://www.pregnancybirthbaby.org.au/antenatal-expression-of-colostrum

5. Bryant J, Thistle J. [2021, October 30]. Anatomy, Colostrum. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2022 Jan-. Retrieved June 18, 2022 from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK513256/

6. Cleveland Clinic. (2022, February 2). Colostrum.  Retrieved June 18, 2022 from   https://my.clevelandclinic.org/health/body/22434-colostrum

7. Doray C. (2017, October). Tout savoir sur le colostrum, le premier lait maternel. Passeport santé. Retrieved June 18, 2022 from https://www.passeportsante.net/fr/grossesse/Fiche.aspx?doc=colostrum-premier-lait-maternel

8. La leche league international. (2018, January). Colostrum: General. Retrieved June 18, 2022 from https://www.llli.org/breastfeeding-info/colostrum-general/

9. NHS. (2021, January 26). Leaking from your nipples. Retrieved June 18, 2022 from https://www.nhs.uk/pregnancy/related-conditions/common-symptoms/leaking-nipples/

10. Powell C. (2020, October 5). The Benefits of Antenatal Colostrum Harvesting. La leche league international. Retrieved June 18, 2022 from https://www.llli.org/the-benefits-of-antenatal-colostrum-harvesting/

11. University Hospital Southampton. (2022, May). Collecting your colostrum while you are pregnant. Retrieved June 18, 2022 from https://www.uhs.nhs.uk/Media/UHS-website-2019/Patientinformation/Pregnancyandbirth/Collecting-your-colostrum-while-you-are-pregnant.pdf

12. Wisner W. (reviewed by Wallis M.). (2022, May 10). Does milk leak during Pregnancy, and When might it happen?. Healthline. Retrieved from https://www.healthline.com/health/womens-health/when-does-milk-start-leaking-during-pregnancy

Chúng ta đã bước sang những ngày đầu tiên của tháng 7 rồi. Bạn vẫn khỏe mạnh chứ? Thai kỳ của bạn đang ở tháng thứ mấy rồi? Bạn có hồi hộp nhiều khi ngày dự sinh đến gần không?

Bạn có nhớ trong một bản tin cách đây 2 tháng, tôi từng nói đến kế hoạch sinh con, gợi ý cho bạn những điều cần lưu ý và các lựa chọn để chuẩn bị cho thời điểm vượt cạn. Nhưng sau thời điểm sinh nở thì sao, bạn đã có kế hoạch chăm sóc bản thân ở giai đoạn sau sinh chưa? Trong bản tin hôm nay, tôi sẽ gợi ý cho bạn một số điều cần biết để phục hồi sức khỏe sau sinh một cách toàn diện nhất.

1- Thăm khám

Việc thăm khám sau sinh là vô cùng cần thiết, giúp bạn lên kế hoạch chăm sóc sức khỏe thể chất và tâm thần phù hợp nhằm giúp bản thân phục hồi nhanh chóng. Ở Việt Nam, việc thăm khám này ít được để ý đến, các bác sĩ cũng không có lời khuyên cụ thể cho các mẹ về việc này. Do đó, bạn phải là người chủ động đặt hẹn và tìm đến bác sĩ.

Thời điểm thăm khám nên diễn ra vài lần trong vòng 12 tuần đầu sau sinh. Nếu điều kiện không cho phép, bạn cần được khám ít nhất 2 lần vào thời điểm từ 7-21 ngày sau sinh và từ 6-8 tuần sau sinh.

Từ việc thăm khám, bạn có thể được phát hiện và điều trị sớm các vấn đề phức tạp xuất phát từ quá trình sinh nở. Đây sẽ là chìa khóa giúp người mẹ có được sức khỏe tốt trong những năm tháng sau này.

2- Dinh dưỡng

Về cơ bản, nguyên tắc ăn uống trong giai đoạn sau sinh cũng tương tự như thai kỳ, dựa trên chế độ ăn uống lành mạnh bao gồm: sự đa dạng, cân bằng và gần với tự nhiên.

Nếu lựa chọn cho con bú, bạn sẽ cần uống nhiều nước hơn (thêm khoảng 600-700 ml nước hoặc chất lỏng) và bổ sung khoảng 300-1000 kcal từ thực phẩm so với thời điểm trước khi mang bầu để có nguồn sữa chất lượng, dồi dào cho con mà không lo bản thân bị thiếu chất.

Điểm khác biệt lớn nhất ở thời điểm này so với giai đoạn mang thai là bạn có ít thứ phải kiêng hơn do mối nguy hại đến em bé đã giảm đáng kể.

Về thực phẩm, mẹ đang cho con bú gần như không phải kiêng gì. Bạn được phép ăn thêm các sản phẩm sống (nếu muốn và cảm thấy hệ tiêu hóa của mình ổn) như sushi, thịt tái, gỏi tôm cá, phô mai chưa qua xử lý tiệt trùng…

Với các loại thức uống chứa cồn và caffeine, mẹ bầu vẫn cần lưu ý một số điểm sau.

• Caffeine: hoạt chất kích thích này có thể truyền qua sữa mẹ và khiến trẻ gặp khó khăn trong việc nghỉ ngơi, chìm vào giấc ngủ nên phụ nữ đang cho con bú không nên uống quá 300 mg caffeine/ngày.

• Đồ uống chứa cồn (ethanol): sẽ an toàn hơn nếu phụ nữ cho con bú không sử dụng các loại đồ uống này vì ethanol có thể truyền qua sữa mẹ gây nên một số tác hại đến trẻ sơ sinh.

3- Vận động

Vận động sau sinh mang lại nhiều lợi ích cho bạn:

• Giúp tăng cường và làm săn chắc cơ bụng;

• Thúc đẩy năng lượng tái tạo cơ thể;

• Giảm căng thẳng trong khoảng thời gian sau sinh, giúp bạn có giấc ngủ ngon, ngăn ngừa trầm cảm sau sinh;

• Hỗ trợ giảm cân, lấy lại vóc dáng sau sinh.

Nếu có thai kỳ khỏe mạnh và sinh thường, bạn có thể bắt đầu tập thể dục nhẹ nhàng sau sinh hoặc khi cảm thấy sẵn sàng rồi tăng dần lên mức độ vừa phải khi đã quen dần. Bạn nên tập thể dục với cường độ này ít nhất 150 phút mỗi tuần, chia 150 phút thành các bài tập 30 phút vào 5 ngày trong tuần hoặc chia nhỏ hơn thành các buổi 10 phút, và 2-3 lần mỗi ngày.

4- Phục hồi chức năng

Trải qua quãng thời gian mang thai kéo dài hơn 9 tháng và quá trình vượt cạn tiềm ẩn nhiều rủi ro, thêm việc chăm sóc em bé, phụ nữ sau sinh thường mắc phải nhiều vấn đề hậu sản liên quan đến tầng sinh môn, cơ bụng, cơ sàn chậu. Để khắc phục các vấn đề này, phụ nữ sau sinh cần tham gia vào việc tập luyện phục hồi chức năng.

Thông thường, quá trình này có thể bắt đầu sau vài ngày tính từ thời điểm vượt cạn. Tại thời điểm này, các bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng của mẹ và đưa ra can thiệp trong những trường hợp cần thiết.

Quá trình phục hồi nên bắt đầu sớm ngay khi có thể để hỗ trợ các cơ quan, bộ phận bị ảnh hưởng một cách tốt nhất, giúp cải thiện chất lượng cuộc sống của mẹ ở thời điểm mới sinh và sau này. Không nên chờ cả năm mới bắt đầu phục hồi chức năng vì với các cơ, khi bắt đầu càng muộn, khả năng trở lại bình thường như trước kia càng thấp.

5- Nghỉ ngơi

Vượt cạn là một cột mốc khó khăn, lấy đi rất nhiều sức lực của người phụ nữ. Dù bạn đẻ thường hay đẻ mổ thì việc nghỉ ngơi để phục hồi sức khỏe sau sinh là rất cần thiết, để phục hồi thể chất, giải tỏa cảm xúc, được giúp đỡ về tinh thần cho bạn, giúp bạn tăng gắn kết với em bé và chồng sau quãng thời gian mang thai.

Để có thể được nghỉ ngơi sau sinh và có giấc ngủ tốt, bạn cần lưu ý các điểm sau:

• Ưu tiên việc ngủ hơn bất cứ thứ gì khác;

• Tạo thói quen ngủ lành mạnh về giấc ngủ;

• Phân chia thời gian ngủ ban đêm của bạn với chồng;

• Nhờ thêm sự trợ giúp từ bạn bè, người thân hoặc đơn giản hóa mọi việc để có thêm thời gian nghỉ ngơi;

• Hạn chế các chuyến thăm hỏi không cần thiết.

6- Tâm lý

Không chỉ sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần của mẹ cũng cần được chú trọng ở giai đoạn sau sinh con. Do sự thay đổi về hormone, những biến đổi trên cơ thể, cộng với việc phải làm quen với vai trò làm mẹ cũng như lịch sinh hoạt mới, bạn rất dễ bị mắc hội chứng “Baby blue” hoặc trầm cảm sau sinh.

Vì thế, bạn hãy chú ý cải thiện sức khỏe tâm thần của chính mình trong giai đoạn này bằng các cách sau:

• Duy trì lối sống lành mạnh;

• Đặt ra những mục tiêu nhỏ;

• Yêu cầu giúp đỡ và xây dựng các mối quan hệ tích cực;

• Quay lại làm việc một cách từ từ;

• Giữ liên lạc với chuyên gia sức khỏe của bạn.

Bạn thân mến, việc chăm sóc sức khỏe sau sinh vô cùng cần thiết, là nền tảng cho sức khỏe của bạn trong suốt những năm tháng về sau. Việc có một sức khỏe tốt cả về thể chất lẫn tinh thần mở ra cánh cửa dẫn bạn đến với sự tự tin khi làm mẹ.

Hiểu được tầm quan trọng của điều này, tôi quyết định tạo nên khóa học có tên “Chăm sóc sức khỏe cho mẹ sau sinh”. Khóa học này nằm trong chương trình “Xây dựng sự tự tin của người mẹ”, được thực hiện bởi đội ngũ chuyên gia nhiều năm kinh nghiệm, giàu chuyên môn, có tầm ảnh hưởng trong các lĩnh vực về phụ nữ, gia đình và trẻ nhỏ, nhằm giúp người mẹ tự tin hơn vào bản thân cũng như vai trò làm mẹ của mình. Ngoài ra, trong chương trình này, tôi còn đóng góp thêm ebook “Cẩm nang sử dụng thuốc và thực phẩm chức năng cho gia đình”.

Chương trình sẽ được mở bán chính thức vào ngày mai 07/07/2023, và chỉ được bán đến hết ngày 09/07/2023. Đặc biệt, tại thời điểm mở bán, chương trình sẽ được giảm giá sốc đến 99% còn 299.000 đồng nếu bạn mua trong khung giờ từ 11h00-14h59 (giờ Việt Nam). Vì thế, hãy đặt lịch nhắc hẹn để không bỏ lỡ ưu đãi tuyệt vời này khi mua gói sản phẩm theo đường link sau nhé: https://www.ultimatebundle.space/combo/xay-dung-su-tu-tin-cua-nguoi-me?uid=1h4j57gce

Rất mong bạn sẽ nhận được nhiều điều bổ ích và giá trị khi tham gia khóa học và đọc ebook của tôi.

Cảm ơn bạn rất nhiều!

Mong bạn có sức khỏe và mọi điều tốt đẹp.

Đừng quên 11h00-14h59, ngày mai 07/07/2023, bạn nhé!

Chi.

Share

Ngày thứ 7 của bạn nhiều nắng hay mát trời? Bạn vẫn khỏe chứ?

Mấy ngày qua, sau bản tin của tôi, bạn có suy nghĩ nhiều về kế hoạch sinh con không? Hãy lắng nghe tiếng nói bên trong xem bạn muốn sinh con ở đâu, bằng hình thức nào, ai sẽ ở cùng bạn… Trong các vấn đề được cân nhắc khi lên kế hoạch sinh, việc sinh thường hay sinh mổ có vẻ là chủ đề được quan tâm nhiều nhất. Ở Việt Nam, nhiều năm trở lại đây, xu hướng sinh mổ chủ động có vẻ tăng cao vì nhiều mẹ cho rằng sẽ không đau và ít rủi ro hơn. Nhưng quan niệm đấy có thật sự đúng?

Trong bài viết hôm nay, tôi sẽ cung cấp cho bạn một số thông tin quan trọng về hai hình thức sinh này để bạn cân nhắc nhé.

1- Sinh thường qua âm đạo

Trong quá trình sinh thường, em bé sẽ chui ra ngoài qua đường âm đạo. Đây là phương pháp sinh phổ biến nhất hiện giờ, chiếm 80% số ca sinh trên toàn cầu. Sinh thường qua âm đạo được các chuyên gia y tế khuyến khích nếu tình trạng sức khỏe của mẹ và bé cho phép, tư thế của bé thuận lợi. Việc sinh qua âm đạo thường diễn ra trong khoảng từ 37 đến 42 tuần của thai kỳ. 

Quá trình này thường diễn ra qua 3 giai đoạn: chuyển dạ, sinh con và đẩy nhau thai ra ngoài. Trong quá trình sinh, tử cung của người mẹ sẽ co bóp liên tục, đồng thời cổ tử cung được mở rộng để đẩy em bé ra.

Có 3 loại hình sinh thường là sinh tự nhiên khi đến cơn chuyển dạ, sinh thường do kích đẻ (bằng thuốc hoặc các kỹ thuật đặc biệt) và sinh thường có hỗ trợ bằng dụng cụ như kẹp hay hút.

Ưu điểm của việc sinh thường qua âm đạo

Read more

Mấy hôm nay, thời tiết ở chỗ bạn thế nào, nắng gắt hay mưa rào? Tiết trời tháng 5 năm nay thật lạ, mới tuần trước ở chỗ tôi còn nắng mà tuần này đã mưa cả tuần. Thời tiết thay đổi như vậy, cũng khiến sức khỏe và tâm trạng thay đổi theo, nhất là với bạn nào đang mang thai nữa.

Cuối tuần vừa rồi, vì trời mưa nên tôi không ra ngoài nhiều. Thay vào đó, tôi dành thời gian để đọc sách, xem lại vài trang nhật ký và soạn những giấy tờ hồi mang thai và sinh con. Những giấy tờ này gồm kết quả xét nghiệm máu, hình ảnh siêu âm, hồ sơ đẻ… mà tôi luôn lưu giữ cẩn thận như một cách ghi nhớ về hành trình mang thai của mình. Khi mở tập hồ sơ ra, thứ đầu tiên đập vào mắt tôi là bản “Kế hoạch sinh con” mà tôi viết hồi mang bầu 8 tháng. Đọc lại những dòng chữ viết lúc bấy giờ, tôi lại thấy nghẹn ngào khi nhớ lại hành trình mà mình đã trải qua cách đây 4 năm. Vì thế, tôi muốn chia sẻ cho bạn một số thông tin để bạn có thể viết ra một bản kế hoạch sinh con của chính mình.

Kế hoạch sinh con là gì?

Kế hoạch sinh con là bản tổng hợp những điều mà bạn mong muốn làm được hay nhận được trong quá trình chuyển dạ và vượt cạn, bất cứ điều gì mà bạn cho rằng sẽ khiến bạn cảm thấy thoải mái trong khoảng thời gian đó và an toàn cho con yêu. Thông thường bản kế hoạch sinh được các mẹ bầu viết ra trong khoảng từ 32-36 tuần của thai kỳ. Để viết ra bản kế hoạch này, mẹ bầu sẽ cần tìm hiểu trước các kiến thức liên quan đến việc vượt cạn để đưa ra lựa chọn của mình khi còn sớm bởi ở thời điểm chuyển dạ, các cơn đau sẽ khiến bạn không nghĩ được nhiều điều.

Sau khi hoàn thành, bạn có thể nói chuyện với bác sĩ hoặc nữ hộ sinh phụ trách theo dõi sức khỏe và ca sinh của bạn về kế hoạch này, để họ nắm được mong muốn từ phía bạn. Việc làm này giúp bác sĩ có được ý tưởng, định hướng cụ thể cho quy trình sinh của bạn.

Bạn sẽ viết gì trong bản kế hoạch sinh con của mình?

Để viết ra được bản kế hoạch này, ngoài việc có kiến thức về sinh con, bạn cần lắng nghe tiếng nói bên trong để hiểu xem đâu là mong muốn thực sự của bạn, từ đó trả lời một số câu hỏi sau:

• Bạn muốn sinh con ở đâu? Môi trường sinh là một trong những yếu tố được các mẹ quan tâm ngay từ những ngày tháng đầu tiên. Bạn muốn sinh con ở nhà, ở viện công hay viện tư, trong một phòng sinh có những mẹ khác hay ở không gian riêng tư chỉ có bạn? Quyết định này thường bị ảnh hưởng nhiều bởi chi phí vì đương nhiên sinh trong phòng riêng ở viện tư sẽ đắt hơn ở viện công rồi. Nếu bạn có ý định sinh con tại nhà, bạn cần tìm hiểu kĩ xem tình trạng sức khỏe có cho phép không, bạn sẽ cần chuẩn bị những gì để việc sinh con tại nhà diễn ra an toàn, thuận lợi, các biện pháp ứng phó trong trường hợp khẩn cấp khi việc sinh con tại nhà không diễn ra như ý muốn.

• Bạn muốn sinh con bằng hình thức nào? Bạn muốn được đẻ thường hay đẻ mổ đặt hẹn trước. Nếu đẻ thường, bạn có lựa chọn hình thức nào đặc biệt không? Gần đây, mình được nghe một người bạn ở Sài Gòn kể về trải nghiệm tuyệt vời của bạn khi sinh con dưới nước. Bạn đã nói rằng đó là một trong những khoảnh khắc đẹp nhất mà bạn từng trải qua trong cuộc đời.

• Ai là người sẽ ở bên bạn lúc sinh? Việc cho phép người nhà vào phòng sinh là tùy thuộc từng bệnh viện. Nhưng nếu được chọn, bạn muốn người đó là ai: chồng, mẹ đẻ, chị gái hay một cô bạn thân? Đây nên là người bạn tin tưởng và sẽ dành cho bạn nhiều sự động viên, vỗ về trong quá trình vượt cạn đầy khó khăn.

• Các biện pháp can thiệp trong quá trình sinh: Bạn có muốn gây tê màng cứng không? Bạn có muốn sử dụng các biện pháp đẩy nhanh quá trình chuyển dạ trong lúc sinh như tiêm oxytocin, chọc ối… không? Bạn muốn bác sĩ rạch tầng sinh môn chủ động khi em bé chui ra hay để rách tự nhiên? Bạn có cho phép bác sĩ dùng các dụng cụ hỗ trợ như kẹp forcep hoặc cốc hút (ventouse) để lôi em bé ra khỏi bụng không?

• Các hoạt động ở thời điểm em bé được sinh ra: Ai là người cắt dây rốn cho em bé? Bạn có muốn da tiếp da với con ngay lập tức không hay để chồng làm việc đó? Bạn có muốn con được mang đi tắm luôn không hay để sau? Bạn muốn cho con bú mẹ hay sữa công thức? Ở một số bệnh viện, nếu bạn không nói gì, điều dưỡng có thể mang em bé đi, tắm rửa sạch sẽ và cho bé bú sữa công thức luôn trong khi điều bạn muốn là được ôm con vào lòng, cho con da kề da và bú những giọt sữa đầu tiên chảy ra từ ngực mẹ.

Ngoài một số gợi ý của tôi ở trên, bạn có thể nghĩ ra một số điều khác nữa muốn thực hiện trong quá trình sinh. Hãy cứ ghi lại mong muốn của bạn và thảo luận với chồng hay bất cứ người thân nào mà bạn tin tưởng. Người được bạn chọn ở bên trong quá trình sinh cũng nên được biết về bản kế hoạch này để có thể nói với bác sĩ trong trường hợp bạn quá đau và không nói được rõ ràng.

Tuy nhiên, khi lập ra bản kế hoạch sinh này, bạn cần nhớ rằng những điều được ghi ra chỉ là mong muốn của bạn. Sẽ luôn có những điều không dự đoán được, nằm ngoài khả năng kiểm soát của bạn như tình trạng sức khỏe của thai nhi và chính bạn ở thời điểm sinh. Do đó, bạn cần hiểu được rằng bản kế hoạch mà bạn viết ra có thể bị thay đổi hoặc không thực hiện được ở phút chót và bạn cần chấp nhận sự thay đổi đó cả về thể chất lẫn tinh thần. Điều này sẽ giúp bạn đỡ cảm thấy hụt hẫng khi chẳng may mong muốn của mình không đạt được.

Vậy là, với gợi ý của tôi, bạn có thể đã hoàn thành xong bản kế hoạch sinh của mình hoặc bắt đầu nghĩ về nó. Sau khi xong bản kế hoạch sinh, bạn cũng nên nghĩ đến bức tranh làm mẹ mà mình sẽ có sau đó bởi hành trình làm mẹ gian nan chỉ thực sự diễn ra sau thời điểm vượt cạn. Nếu bạn còn chưa biết làm cách nào để vẽ ra bức tranh làm mẹ của mình, hãy tham dự buổi workshop offline “Khám phá người mẹ bạn muốn trở thành” do Mom Village – Nuôi dưỡng người mẹ mới tổ chức vào thứ 7 tới đây (ngày 13/5) nhân dịp ngày của mẹ.

Khi tham gia workshop này, bạn sẽ thu về được những điều sau:

• Tìm thấy được giá trị của bản thân;

• Nhìn ra hình ảnh người mẹ mà bạn hướng tới;

• Nhận ra và biết cách tận dụng được các sức mạnh và nguồn lực bên trong lẫn bên ngoài để cân bằng được vai trò làm mẹ của mình.

Ngoài những giá trị chính như trên, bạn còn có cơ hội nhận được một số thứ sau đây từ chương trình:

• Tham gia vào hoạt động kết nối offline được dẫn dắt bởi các host chuyên nghiệp trong một không gian xanh và yên bình, gắn với thiên nhiên;

• Được hướng dẫn để tự tay làm đồ blessing - sản phẩm lưu niệm giúp bạn ghi nhớ hành trình mang thai;

• Nhận được phần quà đặc biệt vào cuối chương trình khi ra về;

• 1 voucher trị giá 500,000 VNĐ cho khóa tập Yoga bầu/Yoga sau sinh từ HLV Yoga Tulasi Hoài Trang (có 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Yoga cho mẹ bầu và sau sinh);

• Suất đọc bản tin trả phí "Her Care" về Sức khỏe thai kỳ của tôi trong vòng 1 tháng;

• Cơ hội nhận được 1 phiên coach hoặc tư vấn sức khỏe miễn phí kéo dài 40 phút từ 1 trong 2 founder của Mom Village sau khi kết thúc workshop.

Tôi mong rằng bạn sẽ nhận được nhiều lợi ích từ buổi workshop này.

Chúc bạn mọi điều tốt lành!

Hẹn sớm gặp bạn nhé!

----------------

Tài liệu tham khảo:

1. https://www.webmd.com/baby/guide/how-to-create-a-birth-plan

2. https://www.pregnancybirthbaby.org.au/making-a-birth-plan

3. https://bmcpregnancychildbirth.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12884-022-05199-5

4. https://www.nhs.uk/pregnancy/labour-and-birth/preparing-for-the-birth/how-to-make-a-birth-plan/

5. https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/servicesandsupport/developing-a-birth-plan

6. https://americanpregnancy.org/healthy-pregnancy/labor-and-birth/birth-plan/

7. https://healthy.kaiserpermanente.org/content/dam/kporg/maternity/pdf/birth-plan-2.pdf

8. https://www.acog.org/womens-health/health-tools/sample-birth-plan

9. https://www.babycenter.com/pregnancy/your-body/calculators-birthplan_10328792

10. https://www.sutterhealth.org/pdf/services/pregnancy-childbirth/smcs-birth-preferences-2017.pdf

Chỉ còn vài ngày nữa là kì nghỉ lễ kéo dài 5 ngày sẽ bắt đầu. Bạn có dự định đi du lịch hay về quê không? Bình thường, vào những dịp thế này, chắc hẳn bạn sẽ vô cùng thích thú khi được nghỉ ngơi để đi chơi xa, thay đổi không khí. Nhưng khi mang thai, có thể bạn sẽ lo lắng một chút vì không biết mình có nên đi hay không và nếu có thì cần chuẩn bị những gì.

Trong bản tin cách đây ba tuần, tôi đã chia sẻ với bạn một số điều cần lưu ý với mẹ bầu khi di chuyển đường xa. Trong bản tin hôm nay, tôi sẽ nói cho bạn một số thông tin đáng quan tâm ở các khía cạnh khác nữa nhé.

Tình trạng sức khỏe hiện tại

Thông thường, thời gian lý tưởng nhất để đi du lịch là trong tam cá nguyệt thứ hai khi bạn đã qua giai đoạn ốm nghén mệt mỏi đầu thai kỳ và cơ thể chưa đến mức quá nặng nề ở ba tháng cuối. Nguy cơ sảy thai ở giai đoạn này cũng giảm nhiều nên bạn có thể yên tâm hơn khi đi du lịch. 

Tuy nhiên, trước chuyến đi, bạn sẽ cần nói chuyện với bác sĩ sản khoa phụ trách theo dõi mình để chắc chắn rằng thai kỳ của bạn an toàn, đủ điều kiện để di chuyển đường dài. Du lịch không phải là một điều cấm kỵ đối với mẹ bầu nhưng không được khuyến khích nếu bạn có những rủi ro hay vấn đề phức tạp trong thai kỳ. Trước khi lên kế hoạch đi chơi, bạn sẽ cần trao đổi với bác sĩ về tình trạng sức khỏe của mình trong các trường hợp sau:

• Tiền sử sảy thai;

• Tiền sử mang thai ngoài tử cung;

• Tiền sử chuyển dạ sớm, sinh non, rỉ ối;

• Có bất thường về nhau thai hoặc tiền sử bong bánh nhau;

• Cổ tử cung yếu, mở sớm;

• Dọa sảy thai hoặc chảy máu âm đạo trong thai kỳ hiện tại;

• Mang đa thai;

• Tiền sử nhiễm độc máu, huyết áp cao, tiểu đường trong bất cứ lần mang thai nào;

• Khó mang thai hoặc có nguy cơ vô sinh;

• Mang thai lần đầu khi ngoài 35 tuổi;

• Có vấn đề về van tim;

• Tiền sử hoặc có nguy cơ cao bị tiền sản giật;

• Tiền sử huyết khối (cục máu đông);

• Thiếu máu nặng;

• Các vấn để mãn tính cần được điều trị.

Ngoài ra, nếu đi du lịch nước ngoài hoặc đến nơi có nguy cơ dịch bệnh, bạn cũng cần kiểm tra tình trạng vaccine hiện tại xem có cần tiêm phòng bổ sung không.

Những thông tin cần biết về điểm đến

Sức khỏe của bạn có thể đủ điều kiện an toàn để đi du lịch trong thai kỳ. Tuy nhiên, điểm đến du lịch của bạn có thể không phù hợp với mẹ bầu hoặc nếu muốn đi sẽ cần được trang bị thật tốt. Do đó, bạn sẽ cần quan tâm xem:

• Nơi đến có độ cao bao nhiêu vì thường ở trên cao như vùng núi (trên 3000 mét), không khí sẽ loãng hơn bình thường, nồng độ oxy thấp hơn trong khi mẹ bầu luôn cần được đảm bảo nguồn oxy để nuôi dưỡng thai nhi.

• Nơi đến có dịch bệnh truyền nhiễm như sốt rét, sốt xuất huyết, dịch tả, tiêu chảy... hay không?

• Thức ăn của điểm đến có dễ ăn không, có vấn đề gì liên quan đến nguồn thực phẩm, nước uống không?

• Nơi bạn đến có bệnh dịch đặc biệt cần phải tiêm vaccine, đặc biệt là vaccine chứa virus sống, không?

• Xung quanh nơi bạn đến có bệnh viện hay trạm y tế gần đấy không? Nếu bạn đang ở gần những tháng cuối của thai kỳ, hãy chắc rằng bệnh viện ở khu vực đó có thể xử lý được những ca đẻ phức tạp.

Chuẩn bị hành lý cho chuyến đi

Để có một chuyến du lịch tốt đẹp, thông thường bạn sẽ có danh sách đồ đạc của riêng mình, tùy theo thói quen, nhu cầu của bản thân. Tuy nhiên, khi mang thai, bạn có thể cần bổ sung thêm một số thứ vào trong hành lý cá nhân như:

• Hồ sơ sức khỏe thai kỳ để trong trường hợp có vấn đề, cần trợ giúp của các chuyên gia y tế hay đến bệnh viện, các bác sĩ sẽ nắm được tiền sử và tình trạng sức khỏe của bạn một cách nhanh chóng. Bạn cũng cần mang theo thẻ bảo hiểm y tế các loại (nếu có) để sử dụng trong trường hợp cần thiết.

• Các loại thuốc, vitamine đã được bác sĩ kê cho bạn dùng trong thai kỳ. Bên cạnh đó, bạn cũng nên hỏi bác sĩ về một số loại thuốc như thuốc nhuận tràng hoặc cầm tiêu chảy, dung dịch bù nước, thuốc giảm đau.

• Kem bôi chống muỗi, côn trùng, kem chống nắng, thuốc chống say tàu xe phù hợp cho phụ nữ có thai.

• Quần áo, giày dép rộng rãi, thoải mái phù hợp với việc di chuyển đường dài.

• Đồ ăn, thức uống để dùng trong chuyến đi do mẹ bầu nhanh đói, dễ bị tụt đường huyết, mệt mỏi, cần uống nhiều nước. Nên ưu tiên các đồ ăn nhẹ, dễ ăn trên đường, không sợ hỏng khi để ngoài trời.

Lưu ý trong chuyến đi

Trong chuyến du lịch, điều mà mẹ bầu cần quan tâm là an toàn thực phẩm và những biểu hiện cần chú ý để đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.

Về đồ ăn thức uống, bạn nên ghi nhớ một số điều sau:

• Chỉ uống nước đóng chai hoặc nước mới đun sôi xong. Không nên thêm đá vào đồ uống vì nguồn nước làm đá có thể không sạch;

• Chọn nhà hàng, quán ăn sạch sẽ, có chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm càng tốt;

• Tránh ăn hoa quả chưa gọt vỏ và rau sống nếu bạn không phải là người tự chuẩn bị vì chúng có thể chưa được rửa sạch. Tốt nhất là bạn ăn rau chín và tự gọt vỏ hoa quả;

• Hạn chế ăn tiệc buffet nhiều người vì đồ ăn ở đây thường được nhiều người chạm vào. Nếu ăn, hãy chọn những món nóng sốt hoặc có thể bỏ lớp vỏ phía ngoài;

• Luôn rửa tay sạch sẽ trước khi ăn.

Bên cạnh đó, bạn sẽ cần đi gặp bác sĩ nếu rơi vào các tình huống sau: 

• Có va chạm mạnh xảy ra trong quá trình đi lại;

• Nôn mửa hoặc tiêu chảy dẫn đến mất nước;

• Chảy máu âm đạo;

• Đau dữ dội vùng bụng dưới hoặc có cơn co thắt;

• Vỡ ối;

• Sốt cao.

Ngoài các điều trên, bạn cũng nên nhớ rằng du lịch trong thai kỳ là một chuyến đi để bạn thư giãn và nghỉ ngơi, vẫn nên vận động đều đặn nhưng không phải với cường độ cao khiến bạn mệt mỏi như đi bộ quá nhiều. Bạn cũng hạn chế đến những nơi quá đông đúc, có tình trạng chen lấn xô đẩy. Mẹ bầu cũng không nên đi xông hơi, tắm nước nóng vì các hoạt động này có thể làm tăng nhiệt độ cơ thể gây hại cho em bé trong bụng.

Tôi hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn chuẩn bị đầy đủ cho chuyến đi chơi trong kỳ nghỉ sắp tới. Bạn cũng không cần lo lắng quá nhiều dẫn đến việc hoãn toàn bộ các chuyến đi và chỉ ở nhà khi mang thai. Thực tế, hồi mang bầu con gái nhỏ, trong tam cá nguyệt thứ hai, tôi cũng từng đi du lịch vài lần sau khi đã chuẩn bị mọi thứ kĩ càng. Các chuyến đi này giúp tôi cải thiện khá nhiều về tinh thần trong thời gian thai kỳ mệt mỏi, đầy nỗi lo, trước khi bước vào giai đoạn chuẩn bị cho quá trình vượt cạn và ở cữ sau sinh.

----------------

Tài liệu tham khảo:

1. https://www.acog.org/womens-health/faqs/travel-during-pregnancy

2. https://www.acog.org/womens-health/faqs/car-safety-for-pregnant-women-babies-and-children

3. https://www.nhs.uk/pregnancy/keeping-well/travelling/

4. https://www.webmd.com/baby/taking-to-the-skies-pregnant-and-safe

5. https://www.nct.org.uk/pregnancy/travelling-when-pregnant/flying-when-pregnant-what-you-need-know

6. https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/pregnancy-week-by-week/expert-answers/air-travel-during-pregnancy/faq-20058087

7. https://wwwnc.cdc.gov/travel/page/pregnant-travelers

8. https://travel.gc.ca/travelling/health-safety/travelling-pregnant

9. https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/traveling-while-pregnant-or-breastfeeding

10. https://health.clevelandclinic.org/traveling-while-pregnant/

11. https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/healthyliving/pregnancy-and-travel

12. https://americanpregnancy.org/healthy-pregnancy/is-it-safe/travel-during-pregnancy/

13. https://www.narayanahealth.org/blog/travelling-in-pregnancy-dos-and-dont/

14. https://vinpearl.com/vi/phu-nu-mang-thai-di-may-bay-tat-ca-luu-y-va-quy-dinh-can-biet

15. https://www.pregnancybirthbaby.org.au/travel-and-pregnancy

16. https://www.nidirect.gov.uk/articles/travelling-while-pregnant

17. https://www.seslhd.health.nsw.gov.au/sites/default/files/migration/Mothersafe/documents/TravelinPregMarch17.pdf

18. https://ftj-ytf.org/blog/travelling-during-pregnancy

19. https://www.indianaperinatal.org/is-train-travel-safe-during-pregnancy.php

Chúng ta đã bước sang những ngày đầu tháng 4 khi những bông loa kèn trắng nở rộ. Cuối tháng này còn có một dịp nghỉ lễ lớn trong năm vào ngày giỗ tổ Hùng Vương và 30/4-1/5. Bạn có dự định đi nghỉ ở đâu không? Nếu có, hãy đọc nội dung dưới đây để nắm được một số thông tin cần lưu ý liên quan đến việc di chuyển xa nhé!

Vấn đề có thể gặp phải khi di chuyển xa

Trong đa số trường hợp, việc mẹ bầu đi du lịch xa là khá an toàn cho đến gần thời điểm sinh. Tuy nhiên, vẫn có một số vấn đề sức khỏe mà bạn nên nắm được nếu đi du lịch trong thai kỳ của mình.

• Tình trạng huyết khối tĩnh mạch: cục máu đông được hình thành trong tĩnh mạch, thường ở chân, và di chuyển lên phổi gây tắc phổi. Đây là rủi ro mà bất cứ ai cũng có thể gặp phải khi di chuyển trên chặng đường kéo dài hơn 4 tiếng liên tục bất kể là ô tô, tàu hỏa, máy bay… Nguy cơ mắc phải tình trạng này tăng lên rất nhiều ở phụ nữ mang thai và sau sinh, đặc biệt nếu bạn hoặc người thân trong gia đình có tiền sử huyết khối tĩnh mạch, hay trong trường hợp bạn mang đa thai.

• Mất nước trong quá trình di chuyển: khi bạn phải đi lại vào những ngày có thời tiết nắng nóng, kể cả trên phương tiện có điều hòa, tình trạng mất nước cũng có thể diễn ra bởi trời nóng khiến mẹ bầu dễ toát mồ hôi (do mức năng lượng đốt cháy cao), trong khi nhu cầu bổ sung nước cho cơ thể luôn ở mức cao.

• Va chạm: đây là điều mà phần đông mẹ bầu lo ngại khi phải di chuyển bất kể phương tiện gì vì va chạm trong thai kỳ có thể dẫn đến tình trạng sảy thai, sinh non, bong nhau thai, chảy máu từ cung…

• Mệt mỏi: cảm giác mệt mỏi, uể oải rất thường gặp khi bạn phải di chuyển trong những chuyến đi dài. Đây là một trong những lý do các chuyến đi như vậy không phù hợp với phụ nữ có thai 3 tháng đầu, còn đang bị nghén hay phụ nữ 3 tháng cuối khi cơ thể nặng nề, không được ngủ đủ giấc.

Đi xa vào thời điểm nào là hợp lý và mẹ bầu cần lưu ý những gì?

Theo ý kiến của các chuyên gia, thời điểm lý tưởng nhất để mẹ bầu thực hiện những chuyến đi xa là trong tam cá nguyệt thứ hai của thai kỳ (từ tuần 14 đến tuần 28). Đây là thời điểm mà tình trạng ốm nghén đã biến mất hoặc được cải thiện, năng lượng của bạn đã trở lại dồi dào, và bạn vẫn chưa cảm thấy nặng nề, gặp khó khăn trong việc di chuyển hoặc ngồi lâu.

Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là bạn không thể đi xa nếu đang ở trong tam cá nguyệt đầu tiên hay cuối cùng. Chỉ là trong trường hợp này, bạn sẽ cần xin lời khuyên của bác sĩ cũng như được xác nhận rằng bạn có thể di chuyển trên những chặng dài.

Nhìn chung, để hạn chế các vấn đề sức khỏe ở trên, mẹ bầu cần lưu ý một số điều sau trước và trong quá trình di chuyển

Trước quá trình di chuyển:

• Bạn nên thăm khám và hỏi ý kiến bác sĩ về tình trạng thai kỳ của mình xem có nguy cơ gì về sảy thai, sinh non như rủi ro bong nhau thai, cổ tử cung mở sớm hoặc mềm, đe dọa chảy máu âm đạo, tiền sản giật…

• Trên thực tế, bác sĩ cũng sẽ khuyên hạn chế di chuyển trong trường hợp bạn có tiền sử sảy thai, mang thai ngoài tử cung, mang đa thai, có vấn đề về tim mạch, có tiền sử huyết khối, bị thiếu máu nghiêm trọng hay mắc các bệnh mãn tính cần được điều trị.

• Nếu bạn muốn sử dụng thuốc chống say tàu xe, hãy hỏi ý kiến bác sĩ để xem loại nào phù hợp với phụ nữ mang thai.

Trong quá trình di chuyển:

• Mặc quần áo và chọn đôi giày rộng rãi, thoải mái;

• Uống nhiều nước và ăn nhẹ nhàng;

• Nếu di chuyển trên các phương tiện công cộng có nhiều dãy ghế, ưu tiên chọn hàng ghế ở giữa, ngay cạnh lối đi để bạn có thể dễ dàng rời khỏi chỗ ngồi và đi lại nếu muốn.

• Mang theo thuốc của riêng bạn nếu có, kèm theo hồ sơ sức khỏe cá nhân để trong trường hợp có vấn đề, các chuyên gia y tế có thể nhanh chóng nắm được tình trạng của bạn.

• Liên hệ ngay với bác sĩ hoặc cơ quan y tế khẩn cấp để thông báo về tình trạng của bản thân nếu bạn có các dấu hiệu như chảy máu âm đạo, đau lưng và vùng chậu, nôn hoặc tiêu chảy trầm trọng.

Thông tin đáng lưu ý khi di chuyển trên một số phương tiện phổ biến

1- Máy bay

Phụ nữ có thai nên tránh các chuyến bay có độ cao trên 3658 mét. Với những mẹ bầu thuộc nhóm có nguy cơ cao, độ cao tối đa của máy bay không nên quá 2500 mét. Vì thế, bạn sẽ cần liên hệ hãng hàng không để biết được các thông tin này.

Nếu muốn di chuyển bằng máy bay, trước khi mua vé, bạn phải chắc chắn rằng các hãng hàng không cho phép phụ nữ có thai lên máy bay. Vì thế, bạn sẽ cần liên hệ với các hãng bay trước thời điểm khởi hành. Với các hãng nội địa, bạn có thể tham khảo thông tin của một số hãng như sau:

• Vietnam Airlines: Phụ nữ mang thai dưới 32 tuần, vận chuyển như hành khách thông thường. Phụ nữ mang thai từ 32 đến 36 tuần cần xác nhận sức khỏe trước chuyến bay bằng mẫu thông tin y tế do hãng cung cấp, ngoài ra cần có 1 mẫu thông tin y tế do bác sĩ ghi. Phụ nữ mang thai trên 36 tuần, hoặc dự kiến sinh trong vòng 07 ngày, hoặc sau sinh 07 ngày, hăng từ chối vận chuyển để đảm bảo sức khỏe cho hành khách.

• Vietjet Air: Phụ nữ có thai đến đủ 27 tuần, hãng có quyền yêu cầu hành khách cung cấp giấy tờ khám thai để xác định số tuần thai và ký “Giấy thỏa thuận trách nhiệm”. Phụ nữ có thai từ 27 tuần đến 32 tuần, cần xuất trình được sổ/giấy khám thai. Phụ nữ có thai trên 32 tuần, hãng từ chối vận chuyển.

• Bamboo Airways: Phụ nữ mang thai dưới 27 tuần tuổi, được chấp nhận vận chuyển như bình thường, nhưng cần chuẩn bị các giấy tờ sức khỏe trong trường hợp được đề nghị xuất trình. Phụ nữ mang thai từ 28 đến 32 tuần tuổi, được phép vận chuyển với yêu cầu cung cấp thông tin cần thiết về sổ khám thai định kỳ, giấy xác nhận đủ sức khỏe để bay và đảm bảo tình trạng mẹ & bé bình thường của bác sĩ và ký giấy miễn trừ trách nhiệm. Phụ nữ mang thai từ 32 tuần trở lên hoặc phụ nữ sau sinh trong vòng 07 ngày, hãng từ chối vận chuyển.

Hãy nhớ rằng các thông tin về hãng bay mà tôi nêu ở trên chỉ mang tính chất tham khảo tạm thời, bạn sẽ cần phải cập nhật lại thông qua website hoặc đường dây thông tin của hãng.

Trên chuyến bay, bạn cần lưu ý một số điều sau:

• Mang theo trong hành lý xách tay các loại thuốc và giấy tờ sức khỏe của bạn;

• Luôn thắt dây an toàn khi ngồi tại ghế;

• Uống nhiều nước và ăn uống nhẹ nhàng;

• Thỉnh thoảng đứng lên để vận động nhẹ nhàng, đi lại trên hành lang của máy bay.

2- Ô tô

Nếu bạn thực hiện chuyến đi bằng ô tô, hãy nhớ rằng con đường ngắn nhất thường là lựa chọn tốt nhất vì nó sẽ khiến cho việc di chuyển của bạn ngắn nhất có thể. Trong quá trình di chuyển bằng ô tô, bạn cần lưu ý vài điểm sau:

• Luôn thắt dây an toàn, dây dưới luôn ở phía dưới bụng của bạn;

• Dừng xe thường xuyên để bạn có thể đi lại, cử động chân thoải mái;

• Mặc quần áo với nhiều lớp mỏng để bạn có thể dễ dàng cởi ra hoặc mặc vào trong quá trình di chuyển;

• Ăn nhẹ để có thêm năng lượng và uống nhiều nước;

• Nếu bạn ngồi ở ghế trước, hãy lùi ghế ra sau nhiều nhất có thể để có thể duỗi chân thoải mái và hạn chế tác động của túi khí lên bụng trong trường hợp nó bị bung ra khi có tai nạn;

• Trong trường hợp có va chạm, dù là nhỏ nhất, bạn cũng nên đi khám bác sĩ ngay sau đó.

3- Tàu hỏa

Tàu được coi là một trong những phương tiện an toàn nhất để di chuyển đường dài đối với phụ nữ có thai bởi không có sự chênh lệch về áp suất không khí so với điều kiện bình thường, nguy cơ gặp tai nạn thấp, dễ dàng xử lý trong các tình huống khẩn cấp, mẹ bầu có thể thoải mái đi lại trên tàu. Tương tự như khi đi máy bay và ô tô, bạn sẽ cần mang theo giấy tờ, thuốc thang, đồ ăn và nước uống theo mình khi ngồi trên tàu. Bạn cũng nên chọn chỗ ngồi thuận tiện cho việc đi lại. Khi ngồi tại chỗ, cố gắng tựa lưng vào ghế để ngồi cho thoải mái. Bạn có thể chuẩn bị một gối mềm để đặt dưới lưng nếu muốn.

Bản tin trên đây đã cung cấp cho bạn một số thông tin cơ bản về việc di chuyển trên các phương tiện khác nhau khi đi đường xa. Tôi mong rằng các thông tin này sẽ hữu ích cho bạn trong việc chuẩn bị chuyến đi sắp tới của mình.

Chúc bạn có những chuyến đi tốt đẹp và thuận lợi nhé!

--------------

Tài liệu tham khảo:

1. https://www.acog.org/womens-health/faqs/travel-during-pregnancy

2. https://www.acog.org/womens-health/faqs/car-safety-for-pregnant-women-babies-and-children

3. https://www.nhs.uk/pregnancy/keeping-well/travelling/

4. https://www.webmd.com/baby/taking-to-the-skies-pregnant-and-safe

5. https://www.nct.org.uk/pregnancy/travelling-when-pregnant/flying-when-pregnant-what-you-need-know

6. https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/pregnancy-week-by-week/expert-answers/air-travel-during-pregnancy/faq-20058087

7. https://wwwnc.cdc.gov/travel/page/pregnant-travelers

8. https://travel.gc.ca/travelling/health-safety/travelling-pregnant

9. https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/traveling-while-pregnant-or-breastfeeding

10. https://health.clevelandclinic.org/traveling-while-pregnant/

11. https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/healthyliving/pregnancy-and-travel

12. https://americanpregnancy.org/healthy-pregnancy/is-it-safe/travel-during-pregnancy/

13. https://www.narayanahealth.org/blog/travelling-in-pregnancy-dos-and-dont/

14. https://vinpearl.com/vi/phu-nu-mang-thai-di-may-bay-tat-ca-luu-y-va-quy-dinh-can-biet

15. https://www.pregnancybirthbaby.org.au/travel-and-pregnancy

16. https://www.nidirect.gov.uk/articles/travelling-while-pregnant

17. https://www.seslhd.health.nsw.gov.au/sites/default/files/migration/Mothersafe/documents/TravelinPregMarch17.pdf

18. https://ftj-ytf.org/blog/travelling-during-pregnancy

19. https://www.indianaperinatal.org/is-train-travel-safe-during-pregnancy.php

Hôm nay chúng ta đã bước sang ngày đầu tiên của tháng 2 dương lịch, bạn có thấy thời gian trôi thật nhanh không? Bạn đang ở đâu trên hành trình làm mẹ?

Mấy hôm nay thời tiết ở chỗ bạn thế nào? Tháng 2, cũng là tháng giêng những ngày sau Tết, là giai đoạn chuyển giao sang mùa xuân, nên cây cối đang đâm chồi nảy lộc. Thế nhưng, tầm giao mùa này lại dễ khiến bạn mắc bệnh, nhất là nếu bạn đang mang thai, hệ thống miễn dịch thay đổi nhiều nên cũng dễ ốm và mệt mỏi. Vì vậy, trong bản tin hôm nay, tôi sẽ chia sẻ với bạn về việc tăng cường sức đề kháng ở mẹ bầu nhé.

Ảnh hưởng của thai kỳ đến hệ miễn dịch ở phụ nữ

Khi mang thai, hệ thống miễn dịch trong cơ thể người mẹ diễn ra rất phức tạp để vừa tránh đào thải thai nhi lại vừa giúp bảo vệ cả mẹ và con chống lại các tác động từ môi trường bên ngoài như virus, vi khuẩn… Theo các nhà khoa học, quá trình kích hoạt miễn dịch tăng cao trong ba tháng đầu, bình ổn ở ba tháng giữa và hoạt động mạnh mẽ vào ba tháng cuối, đặc biệt là ở thời điểm sắp sinh.

Vì cơ chế hoạt động phức tạp này nên ngày nay, các chuyên gia không kết luận rằng hệ thống miễn dịch của phụ nữ bị suy giảm khi mang thai nữa. Nhưng vẫn có một điều chắc chắn là hệ thống này phải làm việc nhiều hơn bình thường trong suốt thai kỳ. Các phản ứng của cơ thể khi người mẹ mắc bệnh nhiễm trùng cũng trở nên mạnh mẽ hơn so với những phụ nữ khác không mang thai.

Chính vì vậy, điều cốt lõi để bảo vệ mẹ bầu và thai nhi khỏi bị bệnh nặng trong thai kỳ vẫn là phải tăng cường sức đề kháng thông qua nhiều cách khác nhau.

Các phương pháp giúp mẹ bầu tăng cường sức đề kháng

1) Chế độ ăn uống cân bằng và lành mạnh

Điều này được nhắc đi nhắc lại nhiều lần trong các bài viết về sức khỏe nhưng việc duy trì một chế độ ăn uống như vậy là cần thiết, trong suốt cuộc đời, đặc biệt là ở giai đoạn mang thai của người phụ nữ. Chế độ ăn uống lành mạnh hướng đến 3 nguyên tắc: đa dạng, cân bằng và gần với thiên nhiên. Chế độ ăn này sẽ cung cấp cho cơ thể các loại vitamin và khoáng chất cần thiết để duy trì hệ thống miễn dịch như: kẽm, sắt, vitamine C, vitamine D.

Một số loại thức ăn tốt cho hệ miễn dịch là:

• Cá béo: như cá hồi, cá trích… Các loại cá này giảu Omega 3, giúp duy trì hệ miễn dịch, chống lại các phản ứng viêm.

• Thịt gà: nguồn cung cấp đạm, vitamine và muối khoáng, đặc biệt các vitamine nhóm B, giúp kích thích hệ thống miễn dịch của cơ thể.

• Các loại quả có múi: như cam, chanh, bưởi… Các quả này rất giàu vitamine C, loại vitamine giúp ngăn chặn hoặc giảm bớt nhiễm trùng thông qua việc hỗ trợ chức năng của tế bào miễn dịch.

• Tỏi, gừng, nghệ: bạn có thể thêm các loại rau gia vị này vào trong món ăn hàng ngày của mình với lượng vừa phải để tăng cường khả năng chống viêm, chống virus.

• Bông cải xanh, ớt chuông, rau chân vịt: các loại rau này chứa nhiều vitamine A, C, E, rất tốt để tăng cường sức đề kháng.

• Sữa chua: sản phẩm từ sữa này giống như men vi sinh, giàu vitamine D, giúp giảm thiểu các bệnh nhiễm trùng và tăng cường hệ miễn dịch.

• Hạt hạnh nhân, hạt hướng dương: giàu vitamine E, một chất chống oxy hóa cần thiết cho cơ thể, giúp chống lại sự nhiễm trùng.

Bên cạnh việc ăn, mẹ bầu cũng cần uống đủ nước vì khi cơ thể bị mất nước, hệ thống miễn dịch sẽ gặp khó khăn để duy trì hoạt động. Việc uống nước cần trở thành một thói quen, diễn ra thường xuyên và đều đặn, không cần chờ đến khi khát mới uống.

2) Thực phẩm chức năng

Về cơ bản, nếu bạn có một chế độ ăn uống lành mạnh, việc uống thêm vitamine hay thực phẩm chức năng trong thai kỳ là không cần thiết, ngoại trừ acid folic. Tuy nhiên, nếu cảm thấy chế độ ăn của mình chưa đủ cân bằng, bạn có thể gặp bác sĩ để xin lời khuyên.

Một trong những loại vitamine được đánh giá là quan trọng đối với sức đề kháng là vitamine D. Nếu bạn sống ở nơi ít ánh nắng mặt trời, việc bổ sung vitamine D trong những tháng thai kỳ là cần thiết. Nhưng nếu bạn sống ở nơi quanh năm ngập tràn ánh nắng, bạn không nhất thiết phải bổ sung thêm vitamine D nữa.

3) Vận động

Tập thể dục thể thao giúp cải thiện hệ thống miễn dịch. Trong thai kỳ, việc tập thể dục cho phép cơ thể bạn vận động, cải thiện tâm trạng và lưu thông máu. Bên cạnh đó, vận động đều đặn sẽ giúp mẹ bầu tránh được việc tăng cân quá nhiều trong thai kỳ vì béo phì được cho là có tác động không tốt đến hệ miễn dịch.

Bạn chỉ cần chọn các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ, yoga, bơi lội… Với cường độ phù hợp, các bài tập này sẽ không gây nguy hại gì cho em bé trong bụng cả.

4) Nghỉ ngơi

Thiếu ngủ ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch nên việc có một giấc ngủ ngon, ngủ đủ giấc là cần thiết. Khi có thai, sẽ rất khó để bạn có thể ngủ trọn vẹn 8 tiếng, đặc biệt trong những tháng cuối của thai kỳ. Vi thế, bạn có thể tranh thủ nghỉ ngơi, thư giãn nhiều hơn vào ban ngày, khi có thể để cơ thể không bị mệt mỏi. Bạn có thể xem lại các cách cải thiện giấc ngủ cho mẹ bầu trong bản tin của tuần trước nhé.

5) Vệ sinh cá nhân

Từ khi có đại dịch COVID-19, chúng ta hiểu được tầm quan trọng của vệ sinh cá nhân như thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, tránh chạm tay vào mắt, mũi, miệng, không sử dụng chung cốc uống nước hay đồ dùng ăn uống cá nhân với người khác. Thực tế, đây là những thói quen cần được duy trì ngay cả khi đại dịch đã chấm dứt, đặc biệt nếu bạn đang mang thai, để tránh nhiễm virus, vi khuẩn từ các nguồn khác nhau.

6) Tiêm phòng

Tiêm phòng trước và trong thai kỳ (nếu có thể) là rất quan trọng để có được hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả, giúp bảo vệ mẹ bầu và thai nhi, tránh các tình trạng nặng nếu không may mắc bệnh.

Hai loại vaccin được đánh giá là an toàn, có thể và nên tiêm trong thai kỳ là vaccin cúm và vaccin phòng COVID-19. Vaccin cúm chỉ cần tiêm 1 liều/năm trong khi vaccin phòng COVID-19 sẽ cần tiêm nhiều mũi hơn tùy loại vaccin. Ngoài ra, vaccin Tdap (3 trong 1) phòng uốn ván, bạch hầu, ho gà cũng khá an toàn cho mẹ bầu và thai nhi nên bạn có thể hỏi ý kiến bác sĩ về việc tiêm vaccine này trong thai kỳ

Trong bản tin này, tôi đã đưa ra cho bạn những cách phổ biến giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả, và đặc biệt cần lưu ý với mẹ bầu. Hi vọng rằng khi đã áp dụng đủ các nguyên tắc trên, bạn sẽ trải qua một thai kỳ êm đềm, ít mắc bệnh nhất có thể.

Chúc bạn có một tháng 2 thật đẹp!

Inscrivez-vous maintenant

--------------------------

Tài liệu tham khảo:

1. https://www.news-medical.net/news/20211229/Study-sheds-light-on-how-the-immune-system-behaves-during-pregnancy.aspx

2. https://health.clevelandclinic.org/food-to-boost-your-immune-system/

Chỉ còn vài ngày nữa là chúng ta tạm biệt năm 2022 và bước sang 2023 rồi. Mấy hôm nay bạn thế nào? Công việc cuối năm chắc hẳn rất bận rộn. Dù bận đến mức nào, bạn vẫn cần chăm sóc bản thân nhé, nhất là khi bạn đang mang thai nữa. Trong bản tin hôm nay, tôi sẽ đưa ra vài gợi ý về những việc bạn có thể làm để chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần trong thời điểm cuối năm này.

1) Ăn ngon nhưng vẫn lành mạnh

Thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới thường là dịp mọi người tụ tập, ăn uống. Sẽ thật vui biết bao nếu bạn có thời gian đi gặp vài người bạn và ăn cùng họ ở nhà hàng hay tham gia vào những bữa ăn gia đình ấm cúng.

Vì những dịp đặc biệt như vậy không quá nhiều trong năm nên sẽ rất bình thường nếu bạn chọn cho mình những món ăn ngon và đắt tiền hơn hàng ngày. Việc được thỏa mãn vị giác cũng sẽ giúp cải thiện tâm trạng của mẹ bầu.

Tuy nhiên, khi tham gia vào những bữa tiệc hay ra ăn ở ngoài hàng quán, có vài điều bạn cần lưu ý:

• Các nhà hàng bạn chọn phải đảm bảo tiêu chí sạch sẽ, vệ sinh, các món ăn phải được chế biến kĩ càng để tránh trường hợp ngộ độc thực phẩm ngoài ý muốn.

• Các thức ăn vẫn cần theo hướng lành mạnh, hạn chế đồ ngọt, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ, có chứa phụ gia, chất bảo quản.

• Nếu thử những món mới, bạn cần chắc rằng trong món ăn đó không có thành phần khiến bạn bị dị ứng.

• Ăn với lượng vừa phải giống như thói quen hàng ngày của bạn. Dù món ăn có ngon đến mức nào cũng không nên ăn quá nhiều để tránh bị đầy bụng, khó tiêu gây buồn nôn, mất ngủ.

2) Vận động nhẹ nhàng ở nơi có không khí trong lành

Sẽ thật tuyệt nếu trong những ngày cuối năm này bạn có điều kiện đến những nơi có bầu không khí trong lành để hít thở, vận động như vào rừng, ra ngoài biển, về quê… Nếu không làm được điều đó, bạn vẫn có thể đi ra vùng ngoại ô hay vào công viên có nhiều cây xanh đi dạo vào những thời điểm không khí ít ô nhiễm, bụi bặm. Đi bộ 30 phút mỗi ngày trong không gian như vậy vừa giúp lưu thông máu, cải thiện giấc ngủ lại khiến tâm trạng bạn trở nên tích cực hơn.

3) Ngủ nghỉ điều độ

Trong những ngày cuối năm này, dù bận rộn đến mức nào, bạn vẫn cần nghỉ ngơi đầy đủ vì mệt mỏi sẽ khiến tình trạng ốm nghén hay tâm trạng bạn trở nên tồi tệ hơn. Ngủ ít nhất 8 tiếng mỗi ngày là cần thiết. Nếu gặp khó khăn khi ngủ ban đêm, vài giấc ngủ ngắn vào ban ngày cũng sẽ giúp cơ thể bạn được phục hồi.

Ngoài ra, dù có tham gia vào những bữa tiệc, sẽ tốt hơn nếu bạn về sớm và ngủ sớm. Việc thức khuya tụ tập sẽ không có lợi cho bạn trong thời điểm mang thai.

4) Đi du lịch cùng gia đình

Sẽ chẳng có gì lạ nếu trong những ngày nghĩ lễ cuối năm, bạn cùng gia đình tham gia vào những chuyến du lịch để xả hơi và tận hưởng cuộc sống. Tuy nhiên, khi mang thai, sẽ có vài điều bạn cần lưu ý khi thực hiện những chuyến đi như vậy:

• Ưu tiên những địa điểm không quá xa nhà, có thể di chuyển bằng ô tô trong khoảng thời gian tầm 2-3 tiếng.

• Khi đi xa trên 3 tiếng, phương tiện di chuyển nên ưu tiên là tàu vì tàu khá an toàn, ít khi gặp va chạm và bạn có thể đi lại trên tàu thoải mái để giúp máu lưu thông.

• Nếu chọn máy bay, hãy hỏi ý kiến bác sĩ xem ở thời điểm này bạn có được phép bay hay không, đồng thời kiểm tra lại thông tin ở phía hãng hàng không vì một số hãng không cho phép phụ nữ mang thai từ 8 tháng trở đi được phép lên máy bay.

• Nếu đi ô tô, bạn phải thắt dây an toàn đầy đủ để hạn chế rủi ro nếu không may gặp tai nạn. Bạn cũng nên dừng và xuống xe mỗi 2 tiếng/lần để vận động nhẹ nhàng, tránh bị tê phù ở chân.

• Khi đi xa, bạn nên mang theo hồ sơ y tế của mình để phòng trường hợp phải nhập viện ngoài ý muốn. Bạn cũng nên tìm hiểu thêm thông tin về bệnh viện hay cơ sở y tế gần nhất để có thể đến trong trường hợp cần kíp.

• Nếu đến một nơi lạ, đặc biệt là vùng rừng núi, bạn cần nghiên cứu kĩ địa điểm và chuẩn bị đồ dùng cần thiết để tránh bị muỗi, côn trùng đốt.

5) Đi spa để được mát-xa, gội đầu

Đây cũng là một trong những cách rất tốt giúp bạn thư giãn trong những ngày cuối năm bận rộn khi cơ thể được chăm sóc, mát-xa dịu nhẹ. Việc mát-xa vừa giúp lưu thông máu vừa có thể làm giảm bớt một số cơn đau trong thai kỳ như đau đầu, đau mỏi vai gáy. Bạn chỉ cần lưu ý lựa chọn dịch vụ phù hợp cho phụ nữ mang thai.

Đi gội đầu ở ngoài cửa hàng cũng là một cách để bạn cảm thấy dễ chịu hơn. Tuy nhiên, bạn chỉ nên dừng ở việc gội đầu thay vì làm các dịch vụ xâm lấn như ép duỗi tóc, uốn tóc, nhuộm tóc, sơn móng chân, móng tay vì dung mỗi hữu cơ trong sản phẩm được sử dụng cho các dịch vụ này không tốt cho sức khỏe của thai nhi.

6) Gặp gỡ bạn bè nhưng tránh tụ tập đông người, ồn ào

Việc gặp gỡ bạn bè, tham gia những bữa tiệc có thể làm bạn vui và cảm thấy hứng khởi. Tuy nhiên, nếu nơi bạn đến quá đông người, ồn ào, bạn cũng cần thận trọng.

Cuối năm là thời điểm các loại virus, vi khuẩn gây bệnh truyền nhiễm lưu thông nhiều trong không khí. Mẹ bầu có hệ miễn dịch đang phải làm việc một cách vất vả nên dễ mắc bệnh hơn bình thường. Do đó, bạn cần lưu ý vài điểm sau:

• Tránh những nơi quá đông người, cố gắng giữ khoảng cách an toàn với những người xung quanh, đeo khẩu trang nếu có thể;

• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng theo hướng dẫn của bộ Y tế;

• Tiêm đầy đủ vaccine phòng cúm và phòng COVID-19.

Ngoài ra, khi đến nhưng bữa tiệc, bạn không nên lại gần những nơi quá ồn ào hay phát ra âm thanh, tiếng động lớn như loa thùng, chỗ hát karaoke…, nhất là khi bạn mang thai từ tháng thứ 6 trở đi bởi âm thanh quá to sẽ khiến bạn mệt mỏi và gây hại cho thính giác của em bé trong bụng.

7) Thả lỏng tâm trí và chiêm nghiệm

Ngoài việc gặp gỡ, giao lưu với mọi người, bạn cũng nên dành cho bản thân những khoảng thời gian và không gian riêng chỉ ở một mình để tự do thả lỏng tâm trí mà không lo bị làm phiền. Trò chuyện với đứa trẻ bên trong mình và chiêm nghiệm cũng là một cách rất tốt để cải thiện sức khỏe tinh thần.

Bên cạnh đó, cuối năm cũng là thời điểm tuyệt vời để bạn nhìn lại thành quả đạt được trong vòng một năm qua, rút ra một số bài học và đặt ra mục tiêu để hướng đến năm mới. Việc tổng kết này sẽ cho bạn nhìn lại quá trình mình lớn lên, trưởng thành, và chuẩn bị cho những điều tốt đẹp phía trước.

“Enjoy the little things, for one day you may look back and realize they were the big things.” (Robert Brault)

“Hãy tận hưởng những điều nhỏ nhặt, vì một ngày nào đó, bạn có thể nhìn lại và nhận ra chúng là những điều lớn lao”. (Tạm dịch)

Đây chính là lý do mà trong bản tin cuối cùng của năm 2022, tôi muốn gửi tặng bạn Template Year End Review để bạn làm tổng kết cho chính mình.

Bạn có thể tải file Year End Review này để in ra, chọn một không gian yên tĩnh, thoải mái, tập trung vào cảm xúc, thả lỏng tâm trí để trả lời các câu hỏi trong đó. Ngoài ra, bạn cũng có thể chỉnh sửa trực tiếp trên file Canva nếu muốn.

Hi vọng sau khi làm xong Year End Review, bạn sẽ cảm thấy hài lòng và tự hào về bản thân mình, sẵn sàng cho hành trình năm mới mà trong đó, thai kỳ của bạn sẽ hoàn thành một cách an yên và hạnh phúc.

Chúc bạn những ngày cuối năm khỏe mạnh và vui vẻ.

Hẹn gặp lại vào năm 2023 với nhiều điều tốt đẹp!

Thân mến,

Lương Chi.

Nếu muốn gặp gỡ, trò chuyện với Chi nhiều hơn, bạn có thể tham gia cộng đồng “Sổ tay làm mẹ”. Cộng đồng này được thành lập để chia sẻ những kiến thức và kinh nghiệm chăm sóc sức khỏe cho trẻ từ lúc em bé còn trong bụng mẹ.